مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) تاریخ اسلام در آینه پژوهش 2423-4028 6 4 2010 01 21 جماعةالعلماء،احیاگرهویت سیاسی شیعیان عراق 23 42 305 FA سجاد دادفر استادیار - دانشگاه رازی کرمانشاه Journal Article 2010 02 06 After the First World War when Iraq gained its independence from Ottoman Empire, all subsequent governments which came to power in Iraq, despite their various forms and attitudes, failed to prepare the ground for all sections of society to participate in sociopolitical activities. Meanwhile, notwithstanding the fact that shi'ahs constituted the majority of population and that they made considerable effort to gain and ensure independence, Shiites were less favored than any other group. The revolution of 1958 AD by Abdul-Karim Kassem and implementation of some reforms by him as well as the diffusion of non-religious ideologies, including communism, provoked Shi'ah clerics to react . It seems that this reaction has had a considerable impact on the revival of Shi'ah political identity in Iraq in that period and afterwards. In the meantime, Jamā'at al-Ulamā was one of the first groups playing an invaluable role in this regard. In the present paper, writer has tried to consider and study the role played by this group in the political evolutions of the Shi'ah community in Iraq while investigating the conditions leading to the emergence of Jamā'at al-Ulamā. بعد ازجنگ جهانی اول و استقلال عراق از امپراتوری عثمانی، تمام حکومت هایی که در این کشور به قدرت رسیدند، به رغم شکل ها و نگرش های مختلف شان، در پدیدآوردن مشارکتی که همه بخش های جامعه را در بر گیرد، شکست خوردند. در این میان، شیعیان بدون توجه به جمعیت و خدماتشان در استقلال عراق، کمتر از هر گروه دیگری مورد توجه قرارگرفتند. انقلاب 1958م عبدالکریم قاسم و انجام پاره ای اصلاحات از سوی وی و نیز گسترش ایدئولوژی های غیر دینی از جمله کمونیسم، واکنش روحانیت شیعه را در پی داشت. به نظر می رسد این واکنش نقش عمده ای در احیای هویت سیاسی شیعیان عراق در این دوره و پس از آن داشته است. در این میان، جماعةالعلماء، از نخستین گروه هایی است که نقش ارزنده ای را در این مورد ایفا کرد. نگارنده در این پژوهش تلاش نموده تا ضمن بررسی شرایطی که منتهی به پیدایش جماعةالعلماء شد، نقش این گروه را در تحولات سیاسی جامعه شیعی عراق مورد توجه قرار دهد.