مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) تاریخ اسلام در آینه پژوهش 2423-4028 6 4 2010 01 21 محمدحنفیه ونهضت حسینی 85 104 308 FA علی غلامی دهقی استادیار - گروه معارف اسلامی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان Journal Article 2010 02 17 Historically critical and monumental events are effective, just as much as they are important, in screening the influential figures of the society. In the case of an event as great as Ashura, the individuals' positions, whether positive or negative, are scrutinized by scholars and researchers. Accordingly, the researchers on Ashura have always been exposed to the following question :"why were some of Imam Hussein's relatives who were expected to precede others in assisting him not among his companions in Ashura?" Muhammad Hanafiyya, Imam Hussein's brother, is one of these figures, whose absence in Karbala has raised the question of why he was absent in Karbala and bereft of accompanying his brother. Providing an answer to this question through an investigation of early sources of Muslims' historiography is our major concern in this paper حوادث تاریخی مهم و تأثیرگذار به همان اندازه که خود بزرگ و پر اهمیت اند، در غربال گری شخصیت ها و چهره های متنفذ جامعه نیز مؤثرند. وقتی رویدادی همچون عاشورا اتفاق می افتد، موضع گیری افراد، سلبی یا ایجابی، مورد دقت پژوهشگران و حتی عامه‌ی مردم قرار می گیرد. بر این اساس، همیشه این پرسش برای عاشوراپژوهان وجود داشته و دارد که چرا برخی نزدیکان حسین بن علی (ع) که از آنها انتظار می رفت در یاری آن حضرت گوی سبقت را از دیگران بربایند، از این قافله خیر عقب مانده، در زمره عاشوراییان قرار نگرفتند. محمد حنفیه، برادر امام حسین (ع)، از این شخصیت هاست که حضور نیافتنش در کربلا این سؤال را در ذهن پرسشگران ایجاد کرده است که چرا وی در کربلا غایب بود و از همراهی برادرش محروم ماند؟ پاسخ به این پرسش با بررسی منابع کهن تاریخ نگاری مسلمانان، مسئله اصلی این نوشتار است.