مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) تاریخ اسلام در آینه پژوهش 2423-4028 1 2 2004 07 31 مرجئه و بنى امیّه، همسازى یا ناهمسازى (2) 77 109 378 FA علی غلامی دهقی استادیار - گروه معارف اسلامی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان Journal Article 2026 07 04 این نوشتار، قسمت دوّم مقاله اى است که قسمت نخست آن در شماره پیشین فصلنامه تاریخ در آینه پژوهش ارائه شد. در بخش نخست، با مطالبى مانند تعریف لغوى و اصطلاحى ارجاء و خاستگاه آن، مراحل تطوّر اندیشه ارجاء، حسن بن محمد بن حنفیه و انگیزه هاى او از طرح اندیشه ارجاء و حزب دینى یا سیاسى بودن مرجئه آشنا شدیم. اکنون، این قسمت با بررسى شواهد تاریخىِ همسازى یا ناهمسازى مرجئه با بنى امیه و نقد هر یک از آن ها و ارائه نظرى میان دو دیدگاه و نیز معرفى رهبران و فرقه هاى مرجئه، مرجئه و اباحى گرى و مرجئه در احادیث شیعه تقدیم مى شود.