مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) تاریخ اسلام در آینه پژوهش 2423-4028 4 2 2007 08 01 بازخوانى‌ زندگى‌ علمى‌ و آثار حسن‌ بن‌ حسین‌ بیهقى‌ 81 96 490 FA حسن حسین زاده شانه چی استادیار - دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان Journal Article 2026 07 01 از نيمه‌ قرن‌ هفتم‌ هجري‌ به‌ بعد با توجه‌ به‌ شرايط‌ سياسي‌ و فرهنگي‌ مساعدي‌ كه‌ براي‌ شيعيان‌ فراهم‌ شد دانشمندان‌ ونويسندگان‌ شيعه‌ فعاليت‌هاي‌ گسترده‌اي‌ را در جهت‌ ترويج‌ مذهب‌ تشيع‌ آغاز و دنبال‌ نمودند. در بين‌ نويسندگان‌متعددي‌ كه‌ در اين‌ زمان‌ و يك‌ قرن‌ پس‌ از آن‌ ظهور كرده‌ و كتاب‌هاي‌ بسياري‌ را به‌ رشته‌ تحرير درآوردند برخي‌، شهرت‌كمتري‌ داشته‌ و فعاليت‌ها و تاثيراتشان‌ ناشناخته‌ مانده‌ است‌. يكي‌ از اين‌ نويسندگان‌، حسن‌ بن‌ حسين‌ بيهقي‌سبزواري‌ است‌ كه‌ در ناحيه‌ خراسان‌ و شهر سبزوار مي‌زيسته‌ و فعاليت‌ داشته‌ است‌. سبزواري‌ كه‌ نزد عالمان‌ِ پرآوازه‌زمان‌ خود تحصيل‌ علم‌ كرده‌ بود محدوده‌ فرمانروايي‌ سربداران‌ شيعه‌ مذهب‌ را محيطي‌ مناسب‌ براي‌ كارهاي‌ تبليغي‌و ترويجي‌ خود يافته‌ و با حمايت‌ها و تشويق‌هاي‌ برخي‌ از اميران‌ آن‌ها به‌ تبليغ‌ و تأليف‌ آموزه‌هاي‌ شيعي‌ پرداخت‌. كتاب‌هاي‌ وي‌ در زمينه‌هاي‌ اصول‌ دين‌، به‌ خصوص‌ امامت‌ و فروع‌ دين‌ كه‌ برخي‌ از آن‌ها از بين‌ رفته‌، نشان‌ دهنده‌جهت‌ دار بودن‌ كارهاي‌ تأليفي‌ اوست‌. در واقع‌، او تلاش‌ داشته‌ تا با ترجمه‌ متون‌ عربي‌ و فارسي‌نويسي‌ و نيزخلاصه‌سازي‌ كتاب‌هاي‌ بزرگ‌، امكان‌ استفاده‌ از منابع‌ معرفتي‌ شيعي‌ را براي‌ عموم‌ و عوام‌ شيعيان‌ فارس‌ زبان‌ فراهم‌سازد.