مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) تاریخ اسلام در آینه پژوهش 2423-4028 4 2 2007 08 01 سیرى‌ در مقتل‌نویسى‌ و تاریخ‌ نگارى‌ عاشورا 165 195 493 FA محسن رنجبر دانشیار - گروه تاریخ مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000000240238975 Journal Article 2026 06 30 پژوهش‌ حاضر در دو مقطع‌ كلي‌ به‌ شناسايي‌ و معرفي‌ مقاتل‌ و نگاشته‌هاي‌ مربوط‌ به‌ تاريخ‌ عاشورا از آغاز تا عصرحاضر مي‌پردازد. مقطع‌ نخست‌ در دو بخش‌ سامان‌ يافته‌ كه‌ در بخش‌ اول‌ آن‌ به‌ شناسايي‌ و معرفي‌ فهرست‌ وار مقاتل‌از آغاز تا قرن‌ هفتم‌ پرداخته‌ و در بخش‌ دوم‌، معرفي‌ توصيفي‌ آثار موجود در تاريخ‌ عاشورا تا قرن‌ هفتم‌، صورت‌ گرفته‌است‌. اما مقطع‌ دوم‌ كه‌ درباره‌ مقاتل‌ و نگاشته‌هاي‌ قرن‌ هشتم‌ تا چهاردهم‌ است‌، نيز شامل‌ دو بخش‌ است‌. در بخش‌نخست‌، پس‌ از بيان‌ يك‌ مقدمه‌، به‌ شناسايي‌ و معرفي‌ چند اثر مهم‌ از قرن‌ هشتم‌ تا عصر حاضر پرداخته‌ و در بخش‌دوم‌، مهم‌ترين‌ آثار قرن‌هاي‌ معاصر كه‌ نقش‌ به‌ سزايي‌ در تحريف‌ و ارائه‌ گزارش‌ نادرست‌ و جعلي‌ و در برخي‌ موارد، افسانه‌اي‌، درباره‌ قيام‌ عاشورا داشته‌اند، شناسايي‌ و معرفي‌ شده‌ است‌. اين‌ پژوهش‌ به‌ سبب‌ گستردگي‌، در سه‌ قسمت‌، ارائه‌ مي‌شود: قسمت‌ اول‌ و دوم‌ آن‌ مربوط‌ به‌ مقطع‌ نخست‌ (از آغازتا قرن‌ هفتم‌ و شامل‌ دو بخش‌) است‌ كه‌ در اين‌ شماره‌ و شماره‌ بعدي‌ به‌ چاپ‌ مي‌رسد و قسمت‌ سوم‌ آن‌ كه‌ مربوط به‌مقطع‌ دوم‌ است‌، انشاء الله‌ در شماره‌ 16 زمستان‌ سال‌ 1386 به‌ چاپ‌ خواهد رسيد.