TY - JOUR ID - 5002457 TI - حکمرانی دولت نبوی بر بیت‌المال JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 5 LA - fa SN - 2423-4028 AU - Mirzazadeh, Seyed javad AD - عضو هیئت علمی اقتصاد مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) AU - Mousavi, Seyyed Mohammad Ali AD - استادیار گروه اقتصاد مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) AU - Rajaei Rameshe, Seyyed Mohammad Kazem AD - استاد - گروه اقتصاد مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 23 IS - 1 SP - EP - KW - دولت نبوی KW - حکمرانی بودجه KW - بیت‌المال KW - اقتصاد سیاسی بودجه KW - budget governance KW - treasury KW - political economy of budget KW - people DO - 10.22034/tarikh.2026.5002457 AB - امروزه در فرایند بودجه‌ریزی، دستیابی به شیوه حکمرانی مطلوب به یک مسئله و دغدغه جدی بدل شده است. تجربه الگوی نبوی در بودجه بیت‌المال و شیوه حکمرانی ایشان حکایت از نمونه و شیوه‌ای مترقی و کارآمد دارد. یافته‌های این مقاله، که با روش توصیفی ـ تحلیلی و مطالعه تاریخی و با خوانشی نو از نظام بودجه‌ریزی دولت نبوی انجام گرفته است، نشان می‌دهد، با توجه به فضای اقتصاد سیاسی حاکم بر بودجه بیت‌المال، رسول خدا9 بستر فرهنگی مواجهه با بیت‌المال و تعامل با دولت را ایجاد نمودند و با پایه‌گذاری نظام سهم‌بری و وضع قوانین ضدانحصاری، مشارکت‌طلبی از مردم در مدیریت، نظارت و نحوه هزینه‌کرد، مدیریت صحیح ذی‌نفعان بودجه، نظارت و حسابرسی کارگزاران و اموال بیت‌المال، شفافیت و صداقت در گزارش‌دهی و میانه‌روی در هزینه‌کرد، توانستند بودجه بیت‌المال را با شیوه‌ای دولتی_مردمی، شایسته، کارا و اثربخش مدیریت نموده و هزینه‌های اجتماعی و اقتصادی آن را به کمترین میزان کاهش دهند. UR - https://tarikh.nashriyat.ir/node/5002457 L1 - ER -