TY - JOUR ID - 5002697 TI - نقش‌ بنی‌سهم بن عمرو در شکل‌گیری و تثبیت جانشینی خلفای نخستین JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 5 LA - fa SN - 2423-4028 AU - Rezai, Ebrahim AD - حوزوی - سطح 4 حوزه شیعه شناسی Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 22 IS - 2 SP - 7 EP - 33 KW - بني‌سهم بن عمرو KW - قريش KW - جانشيني پيامبر(ص) KW - خلفاي نخستين KW - عمرو بن عاص DO - 10.22034/tarikh.2025.5002697 AB - پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، نخستین الگوی انتخاب خلیفه بدون اتکا بر نص شکل گرفت؛ الگویی که با مخالفت‌ها و بحران‌های گسترده‌ای روبه‌رو شد و برای تثبیت خود، به قدرت اقتصادی، نظامی، سیاسی و فرهنگی بطون قریش، به‌ویژه بطن بنی‌سهم بن عمرو تکیه داشت. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و بهره‌گیری از منابع تاریخی و حدیثی شیعه و سنی، ابعاد تأثیرگذاری این بطن را در شکل‌گیری و تثبیت جانشینی خلفای نخستین بررسی می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که با وجود جمعیت متوسط، بنی‌سهم نقش مؤثری در تحولات سیاسی و نظامی صدر اسلام ایفا کرده است. در دوران پیامبر(ص)، بیشتر بزرگان این قبیله در صف مخالفان قرار داشتند و شکست‌ در نبردها، دشمنی عمیق آنان با امیرالمؤمنین(ع) را رقم زد. در خلافت ابوبکر و عمر، به‌ویژه با فعالیت عمرو بن عاص، بنی‌سهم در فتوحات و تثبیت ساختار حکومتی مشارکت فعال داشتند. دوران عثمان با کاهش جایگاه و پیوستن به اعتراض‌ها همراه بود. در حکومت امیرالمؤمنین(ع)، بخش عمده‌ای از این قبیله در جبهة مخالف قرار گرفت و از معاویه حمایت کرد. بررسی تطبیقی دوره‌ها نشان می‌دهد جایگاه سیاسی بنی‌سهم همواره متغیر و تابعی از تعامل آنان با قدرت مرکزی بوده است. UR - https://tarikh.nashriyat.ir/node/5002697 L1 - https://tarikh.nashriyat.ir/sites/tarikh.nashriyat.ir/files/article-files/5002697-1782029488.pdf ER -