@article {
author = {Ezzati, Ali and gharaati, Hamed and , Mahdi},
title = {بوم‌تاریخ تشیع در عصر هوشمند:  مطالعه‌ای راهبردی درباره ظرفیت‌ها و فرصت‌های استفاده ازهوش مصنوعی},
journal = {تاریخ اسلام در آینه پژوهش 60 ، بهار و تابستان 1405},
volume = {23},
number = {1},
pages = {43-61},
year  = {2026},
publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute},
issn = {2423-4028},
eissn = {2980-8375},
doi = {10.22034/tarikh.2026.5002804},
abstract = {The history of Shi‘ism reflects a vast and multilayered network of data, texts, personalities, and place-based cultural heritage that has accumulated and been preserved over many centuries. This rich treasury, relying on traditional written and oral sources, faces serious challenges in the age of information explosion and the rapid transformation of intelligent technologies, particularly in terms of scalability, uncovering hidden connections, and coping with massive volumes of data. The aim of this strategic research is to explore how to move beyond these limitations and establish a new ecosystem based on artificial intelligence. In this context, the analytical and representational capacities of technologies such as natural language processing and computer vision are fully activated. With a forward-looking approach, this study identifies the key capacities and opportunities of artificial intelligence and analyzes their challenges, thereby outlining a comprehensive conceptual and strategic framework. This framework not only serves as a roadmap for the optimal use of AI in the field of Shi‘ism, but also lays the foundation for a new paradigm in the production, teaching, and transmission of historical knowledge within an intelligent ecosystem, bridging the gap between the rich Shi‘i heritage and the innovations of the intelligent world. },
keywords = {Shi‘a history, artificial intelligence, digital historiography, strategic framework, big data analysis, intelligent ecosystem, },
title_fa = {بوم‌تاریخ تشیع در عصر هوشمند:  مطالعه‌ای راهبردی درباره ظرفیت‌ها و فرصت‌های استفاده ازهوش مصنوعی},
abstract_fa ={تاریخ تشیع بازتاب‌‌دهندۀ شبکه‌ای گسترده و چندلایه از داده‌ها، متون، شخصیت‌ها و میراث مکانی ـ فرهنگی است که طی قرون متمادی انباشته و پاسداری شده است. این گنجینۀ سترگ،  با اتکا بر منابع مکتوب و شفاهی سنتی، در عصر انفجار اطلاعات و تحولات شتابان فناوری‌های هوشمند با چالش‌های جدی در مقیاس‌پذیری، کشف ارتباطات پنهان و مقابله با حجم عظیم داده‌ها مواجه است. هدف این پژوهش راهبردی، واکاوی چگونگی عبور از این محدودیت‌ها و استقرار در زیست‌بوم جدید مبتنی‌بر هوش مصنوعی است. در این بستر، ظرفیت‌های تحلیلی و بازنمایی فناوری‌هایی نظیر پردازش زبان طبیعی و بینایی ماشین در آن به‌طور کامل فعال شده‌اند. این مطالعه با رویکردی آینده‌نگر، با شناسایی ظرفیت‌ها و فرصت‌ها‌ی کلیدی هوش مصنوعی و تحلیل چالش‌های آنها، یک چارچوب مفهومی، راهبردی جامع را ترسیم می‌نماید. این چارچوب، نه‌تنها به‌عنوان نقشۀ راهی برای بهره‌برداری بهینه از هوش مصنوعی در حوزۀ تشیع عمل می‌کند، بلکه پارادایم نوینی را برای تولید، آموزش و انتقال دانش تاریخی در قالب یک زیست‌بوم هوشمند پایه‌ریزی می‌نماید و شکاف میان گنجینۀ غنی شیعی و نوآوری‌های جهان هوشمند را پر می‌کند.},
keywords_fa = {تاریخ تشیع ,هوش مصنوعی ,تاریخ‌نگاری دیجیتال ,چارچوب راهبردی ,تحلیل کلان‌داده ,زیست‌بوم هوشمند ,},
url = {https://tarikh.nashriyat.ir/node/5002804},
eprint = {https://tarikh.nashriyat.ir/sites/tarikh.nashriyat.ir/files/article-files/5002804-1793425239.pdf}
}