TY - JOUR ID - 5002804 TI - بوم تاریخ تشیع در عصر هوشمند: مطالعه‌ای راهبردی درباره ظرفیت‌ها و فرصت‌های هوش مصنوعی JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 5 LA - fa SN - 2423-4028 AU - Ezzati, Ali AD - AU - gharaati, Hamed AD - استادیار - گروه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم (ع) AU - , Mahdi AD - دکتری Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 23 IS - 1 SP - EP - KW - تاریخ تشیع KW - هوش مصنوعى KW - تاریخ نگاری KW - بازنمایی مجازی DO - 10.22034/tarikh.2026.5002804 AB - تاریخ تشیع، به‌مثابه یکی از ژرف‌ترین و غنی‌ترین رشته‌های تاریخ اسلام، تنها روایتگر تحولات یک مکتب فکری نیست، بلکه بازتاب‌دهنده شبکه‌ای گسترده و چندلایه از داده‌ها، متون، شخصیت‌ها و میراث مکانی–فرهنگی است که طی قرون متمادی انباشته و پاسداری شده است. این گنجینه عظیم، در قالب منابع مکتوب، شفاهی و تصویری، همواره با تهدید فرسودگی، فراموشی و گسست نسلی روبه‌رو بوده است. تحولات پرشتاب هوش مصنوعی در سال‌های اخیر، به‌ویژه در حوزه‌های پردازش زبان طبیعی ، بینایی ماشین و بازنمایی چندرسانه‌ای، افق‌های تازه‌ای را پیش‌روی تاریخ‌نگاری تشیع گشوده است. این پژوهش با رویکردی راهبردی و آینده‌نگر، به واکاوی جایگاه کنونی مطالعات تاریخ تشیع و چالش‌های آن در عصر انفجار اطلاعات پرداخته و ضرورت بهره‌گیری از ابزارهای نوین را تبیین می‌کند. در ادامه، ظرفیت‌ها و فرصت‌های کلیدی فناوری‌های هوشمند برای احیا، تحلیل و بازنمایی میراث مکتوب و غیرمکتوب شیعی تحلیل می‌شود. بر پایه این تحلیل، چارچوبی مفهومی-راهبردی ارائه شده که می‌تواند به‌عنوان نقشه راه در بهره‌برداری بهینه از فناوری‌های هوشمند عمل کرده و بستر خلق پارادایم نوینی در تولید، آموزش و انتقال دانش تاریخی در حوزه تشیع را فراهم سازد. این مطالعه گامی در جهت پیوند میان گنجینه غنی میراث شیعی و امکانات متنوع جهان هوشمند است. UR - https://tarikh.nashriyat.ir/node/5002804 L1 - ER -