TY  - JOUR
ID  - 5003402
TI  - نقش حوزه علمی اهواز در جذب و تکثیر آثار مکتوب کوفه؛ بازخوانی موردی خاندان مهزیار اهوازی
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 5
LA  - fa
SN  - 2423-4028
AU  - Hedayat Panah, Mohammad reza
AD  - دانشیار - پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
Y1  - 2027
PY  - 2027
VL  - 23
IS  - 2
SP  - 
EP  - 
KW  - انتقال میراث مکتوب کوفه
KW  - حوزه علمی اهواز
KW  - خاندان مهزیار
KW  - فضاله بن ایوب اهوازی
KW  - حسن و حسین بن سعید اهوازی
KW  - شبکه راویان کوفی
KW  - قم
DO  - 10.22034/tarikh.2026.5003402
AB  - حوزه علمی اهواز در قرن دوم و سوم هجری، حلقه‌ای میانی میان مکتب کوفه و حوزه‌های علمی دیگر امامیه بود که در آن میراث مکتوب و شفاهی کوفی جذب، بازنویسی و به مدارس بعدی منتقل شد. خاندان مهزیار اهوازی در این فرایند نقشی محوری و تعیین‌کننده ایفا کردند. بررسی‌های رجالی و فهرستی آثار نشان می‌دهد که این خاندان با بهره‌گیری از شبکه استادان کوفی به طور مستقیم و یا با واسطه، بیش از 130 عنوان از آثار اصحاب امام صادق(ع)، امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) را از کوفه به اهواز منتقل کردند. این انتقال از نوع کتاب‌محور بوده و به‌تدریج ساختار آموزشی تازه‌ای در اهواز پدید آورد که بخشی از آن، آثار فقهی و حدیثی علی بن مهزیار شکل یافت و توانست سنت تألیفی مدرسه کوفه را پس از فضاله بن ایوب اهوازی و برادران حَمّاد اهوازی(حسن و حسین بن سعید) در جنوب ایران رقم زند. تحلیل مسیرهای روایت نشان می‌دهد این میراث علمی از طریق شاگردان خاندان مهزیار در میان محدّثان قم، بصره و بغداد رواج یافت. بر این اساس، می‌توان حوزه علمی اهواز را در سده سوم هجری به یکی از مراکز و حلقه پیونددهنده میان سنّت روایی کوفه و نظام حدیثی قم و بغداد دانست.
UR  - https://tarikh.nashriyat.ir/node/5003402
L1  - ER  -