مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 28 راهبردهای مقابله غرب با علمای تراز اول مشروطه و نفوذ در آنها 5003663 FA عباس جلال آبادی راوری کارشناس ارشد 0000-0000-0000-0000 ابوذر مظاهری استادیار - گروه تاریخ اندیشه معاصر مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 10.22070/NIC.2019.9 Journal Article 2026 02 16 تحولات اجتماعی عصر مشروطه به‌گونه‌ای رقم خورد که بستر لازم را برای نفوذ غرب در جریان نهضت مشروطه فراهم کرد که در این میان نقش علما و روحانیون باید واکاوی شود تا راهبردهای مقابله و نفوذ غرب د¬ر این قشرِ سلطه ستیز روشن گردد. در این پژوهش به داده¬هایی توجه شد که نشان‌دهنده مقابله با روحانیت و نفوذ در بین قشر علمای تراز اول جامعه بود؛ تخریب علما و ایجاد انشقاق میان آن‌ها، استفاده از زور و تهدید علما، استفاده از حربه پنهان¬کاری در ارائه یا انتقال مفاهیم در بیوت علما و ایجاد تغییر در محاسبات علما، نفوذ به بیوت و نزدیکان علما، تحریف واقعیت‌های سیاسی جامعه با تحریک احساسات عمومی جامعه و تأثیر در تفکر منطقی مردم، ایجاد خوش‌بینی به استبداد یا استعمار، بزرگ‌نمایی اختلافاتی که بیشتر ناشی از تشخیص موضوع بود نه اصول، از جمله داده‌هایی تاریخی است که دال بر شیوه¬های مختلف مقابله و نفوذ در بین علمای تراز اول است. در نهایت بر اساس روش تحقیق زمینه‌ای و پس از کدگذاری باز و مفهوم¬دهی و کدگذاری محوری استخراج مقوله¬های کلی به ۳ راهبرد در بین این قشر دست یافتیم؛ ۱.راهبرد بدیل سازی 2.راهبرد تغییر محاسبات علما ۳.راهبرد تحریف اندیشه¬ها