مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) تاریخ اسلام در آینه پژوهش 2423-4028 12 1 2015 07 30 تطورشناسی رویکردها در تدفین شهدای کربلا 73 101 726 FA حسین حسینیان مقدم دانشیار - گروه تاریخ پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و سطح چهار حوزه و دانشجوی دکتری دانشگاه اصفهان ابراهیم گودرزی دانشجوی دکتری - باقرالعلوم علیه السلام 0009-0002-3973-9243 Journal Article 2015 05 02 Abu Mikhnif’s narrative that tribe of Bani Asd who resided in Ghazeriyeh buried Imam Hussein and his companions (AS) one day after their martyrdom is narrated by authentic Shia and Sunni's historical sources and by the subsequent sources .With the passage of time, this narrative underwent some changes. The eleventh century was a turning point in these changes and the beginning of development of a theological approach, and change in the narrative of Imam’s burial from a historical event into a doctrinal principle; a principle which is rooted in some Shiite traditions and regards the burial rites of every Imam is not performed except by the Imam who succeeds him. In the thirteenth century, the outer layer of the theological approach took form and soon spread to replace the previous approaches. Resting on the narrative of the arrival of Imam Sajjad (AS) in Karbala to perform the burial rites of his father, the new approach has such a great effect on the works about Ashura that most of these works have accepted it up to the present time and it has prevailed and resisted against the previous approach. Using a descriptive-analytical approach, this paper explains the historical development of the different accounts and views about the burial rites of Karbala's martyrs and sheds light on how the narrative of the burial of Imam Hussein has changed from a historical event into an interreligious theological principle to become a news story. Based on Shia and Sunni sources, the paper answers three questions as to when, where and by whom the martyrs were buried and explains the origin of the new approach. خبر دفن سیدالشهدا علیه السلام و یاران ایشان یک روز پس از شهادتشان، توسط قبیله‌ی بنی اسد از ساکنان منطقه‌ی غاضریه، از طریق گزارش ابومخنف به منابع معتبر تاریخی شیعه و سنی راه یافته و منابع پسین از آن استقبال کرده اند. گذر زمان این خبر را با نوعی تحوّل و شهرتی متفاوت مواجه کرده است. قرن یازدهم نقطه‌ی عطف این تحولات و آغاز رویکرد کلامی و شروعِ فاصله گرفتن موضوع دفن امام علیه السلام از یک حادثه‌ی تاریخی به یک اصلِ اعتقادی است؛ اصلی که ریشه در برخی احادیث شیعی دارد و تجهیز هر امام توسط امام بعدی را لازم می شمارد. قرن سیزدهم لایه ای درون رویکرد کلامی شکل گرفت که به زودی رایج شد و جایگزین رویکردهای قبلی گردید. رویکرد جدید با تکیه بر آمدن امام سجاد علیه السلام برای تجهیز پدر، آثار عاشورایی را چنان تحت تأثیر قرار داد که بیشتر آنها تا زمان حاضر، ضمن پذیرش این رویکرد، آن را گسترش داده و در برابر رویکرد قبلی مقاومت کرده اند. مقاله‌ی حاضر با روش «توصیفی ـ تحلیلی»، ضمن بیان سیر تاریخی اخبار و آرای گوناگون درباره‌ی دفن شهدای کربلا و نیز تبیین چگونگی تغییر گزارش دفن امام علیه السلام از یک واقعه‌ی تاریخی به یک اصل کلامی درون مذهبی و پس از آن به خبری داستانی، به سه پرسشِ عاملان دفن، زمان دفن، و چگونگی دفن، بر اساس منابع شیعه و سنی پاسخ داده، خاستگاه رویکرد جدید را تبیین می نماید. https://tarikh.nashriyat.ir/sites/tarikh.nashriyat.ir/files/article-files/4_10.pdf