مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) تاریخ اسلام در آینه پژوهش 2423-4028 13 1 2016 05 06 بازشناسیِ انتقادی چند گزارش شیخ صدوق درباره‌ی واقعه‌ی عاشورا 45 70 744 FA محسن رنجبر دانشیار - گروه تاریخ مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000000240238975 Journal Article 2016 04 17 Among the historians and traditionists’ accounts of the event of Ashura, the account of Sheikh Saduq is worth considering because the main part of his accounts of Maqtal are based on the traditions of the infallible Imams, especially Imam Sadiq (AS). After providing a short overview of the scientific life of Sheikh Saduq, the present study reviews and comments on the chain of transmission and content of a long account ascribed to Imam Sadiq concerning Ashura event from beginning to end. Sheikh Saduq narrates this tradition in the thirtieth session of his book "Al- Amali" from Muhammad ibn Omar Baghdadi who quoted it from the book of Abu sa’eed Hasan ibn Osman Ibn Ziyad Tostari. The study of the chain of transmission of this tradition indicates that Shia scholars do not authorize Hasan ibn Osman Ibn Ziyad Tostari from whose book this tradition is quoted . In addition, Sunni authorities accuse him of hadith- forging and ascribing to himself the traditions related by others. However, an analysis of the content of this tradition reveals that this tradition contains some flaws and shortcomings, therefore, it is difficult to ascribe it to Imam Sadiq (AS).This paper also reviews and comments on some other traditions about this event mentioned in the above book. در میان گزارش های مورخان و محدثان اخبار عاشورا، گزارش های شیخ صدوق از این واقعه از آن رو شایان مطالعه و بررسی است که عمده‌ی گزارش برجای مانده از مقتل وی، مبتنی بر اخبار امامان معصوم علیه السلام، به ویژه امام صادق علیه السلام ، است. پژوهش حاضر پس از ارائه‌ی شرح کوتاهی از زندگی و شخصیت علمیِ شیخ صدوق، به نقد و واکاویِ سندی و محتوایی خبری طولانی از امام صادق علیه السلام در باره‌ی واقعه‌ی عاشورا از ابتدا تا فرجام آن، می پردازد. شیخ صدوق این روایت را در مجلس سی ام کتاب «الامالی» خود از محمدبن عمر بغدادی و او از کتاب ابوسعید حسن بن عثمان بن زیاد تُسْتَری نقل کرده است. نتیجه‌ی بررسیِ سند این روایت حاکی از آن است که حسن بن عثمان بن زیاد تستری ـ که این خبر از کتاب او نقل گردیده - نزد اندیشمندان شیعه توثیق نشده و در منابع رجالیِ اهل سنت، به جعل حدیث و نسبت دادن احادیث دیگران به خود، متهم است. بررسیِ محتواییِ این خبر، اشکالات و کاستی هایی را می نمایاند که انتساب این روایت را به امام صادق علیه السلام  ، دشوار می سازد. افزون بر این، برخی از اخبار  دیگر درباره‌ی این واقعه نیز که در مجالس دیگر کتاب مزبور آمده، نقد و بررسی شده است. https://tarikh.nashriyat.ir/sites/tarikh.nashriyat.ir/files/article-files/3_12.pdf