گام نخست‌

گام نخست‌

تاريخ دانشى پر فايده براى بشريت است و مطالعه و بررسى علمى آن با نگرش تجربه‌آموزى و عبرت‌گيرى‌، نقش مؤثرى در اصلاح حيات فكرى و اجتماعى جوامع داشته ودارد. بسيارى از رشته‌هاى علوم اسلامى‌، چون‌: فقه‌، حديث‌، درايه و رجال ارتباط‌تنگاتنگى با تاريخ دارند و برخى از شاخه‌هاى علوم انسانى‌، مانند: علوم سياسى‌، علوم‌اجتماعى و جامعه‌شناسى در تعامل مستقيم با تاريخ به چنين رشد و بالندگى نايل‌آمده‌اند. لكن در ميان گرايش‌هاى مختلف تاريخ‌، تاريخ اسلام و تشيع از آن رو كه زواياى‌پنهان و ابعاد ناشناخته حيات پيشوايان دينى و سرگذشت هم‌كيشانمان را روشن مى‌سازداز اهميت ويژه‌اى بر خوردار است‌. از اين رو بر مجامع علمى و فرهنگى است تا با ارائه‌تحقيقات آكادميك و پژوهش‌هاى علمى تازه‌، از يك سو منابع تاريخ اسلام و ميزان‌اعتبار آنها را مورد بررسى قرار دهند و از سوى ديگر، مباحث و حوادث تاريخ اسلام رادر حد امكان آن گونه كه بوده و به وقوع پيوسته‌، به نسل‌هاى آينده معرفى نمايند؛ چرا كه‌در غير اين صورت دست‌هاى تحريف‌گر و يا قلم‌هاى بى بضاعت و بى‌مسؤوليت به‌ساحت اين دانش راه يافته و چهره آن را واژگونه ترسيم خواهند نمود.

مجموعه حاضر كه عمدتاً به خامه اعضاى گروه پژوهشى تاريخ مؤسسه آموزشى وپژوهشى امام خمينى‌؛ و با نظارت علمى اين جانب به رشته تحرير در آمده گامى در راه‌تحقق اين مهم است‌. به اميد آن‌كه مورد قبول و عنايت اربابان فن و اصحاب اين دانش‌قرار گرفته‌، دست اندر كاران اين مجموعه را از نقدهاى علمى و پيشنهادهاى سازنده‌خود بهره‌مند سازند.

اين دفتر گام نخست در اين راه است و به يارى خدا گام‌هاى ديگر نيز برداشته خواهدشد و اميدواريم در ادامه راه‌، از مقالات علمى همه پژوهش‌گران عرصه تاريخ بهره‌مندگرديم‌.

شايسته است از همكارى بى شائبه مسؤولان پژوهش مؤسسه آموزشى و پژوهشيامام خمينى‌؛ و اعضاى محترم گروه پژوهشى تاريخ كه در شكل‌گيرى اين مجموعه‌سهم وافرى داشته‌اند، صميمانه تشكر نموده‌، از درگاه الهى براى آنان توفيق روز افزون‌را آرزو نمايم‌. تذكر اين نكته مفيد است كه مقالات مجموعه حاضر به دو دسته قابل‌تقسيم است‌: دسته اول مقالاتى است كه به نقد و بررسى و معرفى منابع اصيل و مهم‌تاريخ اسلام پرداخته‌، و دسته دوم مقالاتى است كه مقوله‌اى خاص از تاريخ اسلام رابررسى نموده است‌.

مدير گروه پژوهشى تاريخ

مهدى پيشوايى