بررسي اعتبار معجزه گاه هاي منسوب به امام علي عليه السلام در عراق

سال يازدهم، شماره دوم، پياپي 37، پاييز و زمستان 1393

احمد خامه يار / دانشجوي دکتري تاريخ و تمدن ملل اسلامي دانشگاه تهران      a_khamehyar@yahoo.com

دريافت: 2/10/1393 ـ پذيرش: 15/12/1393

چکيده

در برخي منابع تاريخي و روايي شيعه، معجزه هاي متعددي به امام علي عليه السلام نسبت داده شده است. اعتقاد به وقوع اين معجزات در مكان هايي خاص، موجب شده تا بعدها در اين مکان ها زيارتگاه هايي ايجاد شود كه در اين نوشتار، از آنها با عنوان «معجزه گاه هاي امام علي عليه السلام» ياد شده است. در کشور عراق، شماري از اين دست زيارتگاه ها وجود دارد که مهم ترين آنها عبارت است از: «مشهد الشمس» در حلّه، «زيارتگاه جمجمه» در بابِل، «مسجد براثا» در بغداد، و «قطّاره» امام علي عليه السلام نزديک کربلا. در اين مقاله، ضمن معرفي مختصر هريک از اين چهار معجزه گاه، تلاش شده است تا با تحليل و مقايسة اقوال و روايات نقل شده در منابع روايي متقدّم شيعه در باب معجزات امام علي عليه السلام و محل وقوع آنها، ميزانِ اعتبار اين معجزه گاه ها و انطباق آنها با اين روايات بررسي شود. نتايج اين بررسي نشان مي دهد که در اين منابع، تناقضات و اختلافات شديدي در محل وقوع معجزاتي که مبناي شکل گيري اين زيارتگاه ها بوده است، وجود دارد، به گونه اي که غالباً انطباق موقعيت جغرافيايي آنها را با اقوال و روايات موجود، با مشکل مواجه مي سازد.

کليدواژه ها: امام علي عليه السلام، معجزه، زيارتگاه، عراق، روايات، شيعه.