بازپژوهي دو اشكال تاريخي بر نظرية حكومت‌خواهي سيدالشهداء عليه السلام

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال چهاردهم، شماره دوم، پياپي 43، پاييز و زمستان 1396

رمضان محمدي / استاديار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه    rmohammadi@rihu.ac.ir  
ابراهيم گودرزي/ دانشجوي دکتري تاريخ اسلام دانشگاه باقرالعلوم عليه السلام    egoodarzi1192@chmail.ir
دريافت: 13/5/96ـ پذيرش: 18/9/96
چکيده
رمزگشايي از هدف يا اهداف سيدالشهدا عليه السلام در برپايي قيام عاشورا، در پنجاه سال اخير و به‌ويژه پس از پيروزي انقلاب اسلامي، رونق فراوان يافته است و بسياري از محققان به واکاوي چيستي و چرايي آن واقعة عظيم پرداخته‌اند. از بررسي نظريه‌هاي مختلف شيعي دربارة قيام سيدالشهدا عليه السلام، برمي‌آيد که دو نظرية حکومت‌خواهي و شهادت‌طلبي، از ديگر نظريه‌ها فراگيرتر است. هواداران اين دو نظريه، ديدگاه يکديگر را نقد کرده‌اند. از مهم‌ترين پرسش‌هاي انتقادي منتقدان نظرية حکومت‌خواهي، يکي آن است که چرا امام عليه السلام پس از آگاهي از شهادت مسلم‌بن عقيل به حجاز بازنگشت. ديگر آنکه چرا امام عليه السلام با دو هفته‌ تأخير، مکه را به‌سوي کوفه ترک کرد. تحقيق حاضر با بازپژوهي دو اشکال تاريخيِ پيش‌گفته، و نقد پاسخ‌هاي‌ مؤلفِ شهيد جاويد ـ که تنها پاسخ‌هاي داده‌شده در پنجاه سال گذشته است ـ به ناکارآمدي نظرية حکومت‌خواهي پرداخته و از لزوم تجديد نظر در نظرية حکومت‌خواهي ياد کرده و بر اين باور است که نادرستي اين نظريه با رسيدن خبر شهادت مُسلم‌بن عقيل به امام  عليه السلام از پيش اثبات شده است.
کليدواژه‌ها: سيدالشهداء عليه السلام، کوفه، مؤلفِ «شهيد جاويد»، ثعلبيّه، زُباله، مُسلم‌بن عقيل، نظرية حكومت‌خواهي.