بررسي انتقادي ديدگاه مادلونگ دربارة عملكرد مديريتي ـ سياسي اميرمؤمنان علي عليه السلام در كتاب «جانشيني محمد صلي الله عليه و آله و سلم»

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال پانزدهم، شماره اول، پياپي 44، بهار و تابستان 1397

محمدجواد ياوري سرتختي / استاديار دانشگاه باقرالعلوم عليه السلام    javadyavari@yahoo.com
مرتضي علوي / کارشناس ارشد تاريخ تمدن اسلامي دانشگاه معارف    alavi6188@gmail.com
دريافت: 05/09/96ـ پذيرش: 29/03/97
چکيده
ويلفرد مادلونگ، خاورپژوه آلماني، مسئلة جانشيني پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلم را در کتاب «جانشيني محمد صلي الله عليه و آله و سلم» بررسي کرده است. ديدگاه وي نسبت به ديگر خاورپژوهان، اگرچه منصفانه‌ و عالمانه است، اما با نگاهي برون‌ديني و با تکيه بر منابع و روش اهل‌سنت و ديگر مستشرقان، به بررسي ابعاد شخصيت و رفتارهاي سياسي و اجتماعي اميرمؤمنان علي عليه السلام در بستر تاريخي آن پرداخته و ديدگاه‌هايي ارائه کرده که با مباني اعتقادي و گزاره‌هاي تاريخ تشيع و اهل‌بيت عليهم السلام سازگاري ندارد.    
بررسي عملکرد مديريتي ـ سياسي حضرت علي عليه السلام در مواجهه با رويدادهاي تاريخي، از محورهاي قابل‌توجه مادلونگ بوده و در اين‌باره، عمدتاً باتکيه بر منابع تاريخي عامه، بر اين باور است که حضرت علي عليه السلام در فهم مسائل سياسي و مديريت بحران‌هاي سياسي، اجتماعي جامعة اسلامي، داراي نقاط ضعفي بوده؛ زيرا از منظر وي، نگاه قدسي به معصومان عليهم السلام قابل توجيه تاريخي نيست. براي پاسخ به اين گزاره‌هاي غلط، اين پژوهش با رويکردي تاريخي ـ کلامي و به روش توصيفي ـ تحليلي، ديدگاه‌هاي تاريخي مادلونگ را گونه‌شناسي کرده و با تکيه بر منابع فريقين، آنها را بررسي كرده و ضمن بيان ضعف تلاش‌هاي پژوهشي نويسنده، به دفاع از فهم و مديريت سياسي و اجتماعي حضرت علي عليه السلام در حل بحران‌هاي موجود پرداخته است.
کليدواژه‌ها: مادلونگ، عملکرد مديريتي ـ سياسي اميرمؤمنان علي عليه السلام، حکومت اسلامي.