نقش نشانه‎شناسي سلاح در امام‎شناسي

سال پانزدهم، شماره دوم، پياپي 45، پاييز و زمستان 1397

حسين حسينيان‌مقدم / دانشيار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه    Moghadam@rihu.ac.ir
محمدمهدي حسينيان مقدم / دانشجوي کارشناسي ارشد کلام اسلامي مؤسسه امام صادق عليه السلام    mmhm989@gmail.com
دريافت: 23/8/97 ـ پذيرش: 8/12/97
چکيده
امامت اصولي‎ترين مسئله در انديشۀ شيعي و چالش‎برانگيزترين موضوع در جهان اسلام، و مصداق‎يابيِ امام در ميان شيعه، تنش‌زاترين مسئله بوده است. برخي معيارهاي ارائه‌شده براي شناخت امام بر اين تنش افزوده است. در اختيار داشتن «سلاح رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم» به عنوان نشانۀ امامت، نزاع‎هاي درون‎شيعي را عميق‌تر کرده و هريک از مدعيان امامت، بر آن اساس، ادعاي امامت داشته‎اند. پژوهش حاضر با رويكردي علمي بر آن است تا نقش سلاح را به عنوان معياري در شناخت امام بررسي کند. اين مسئله نيازمند مطالعۀ گزاره‎هاي تاريخي و روايات شيعي و در واقع، مطالعه‌اي ميان‌رشته‎اي است که در مقام داوري، با آميزه‌اي از توصيف نقلي و ‌تحليل عقلي ‌دامنۀ تحقيق را جمع ‌کرده و درصدد پاسخ‎گويي به پرسش‎هاي تحقيق براساس مفهوم و قلمرو معنايي «سلاح» و نيز کاربرد سلاح رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم در گزاره‎هاي حديثي ـ تاريخي و نيز کلامي ـ تاريخي است و دريافته که انشعاب شيعه پس از عاشورا، زمينه‎ساز پيدايش جريان‎هاي انحرافي و مدعي امامت شد و نشانه‎هايي مانند «سلاح» به عنوان نماد امامت براي اثبات ادعاي آنان ظهور و بروز يافت، که با واکنش امامان معصوم عليهم السلام روبه‎رو گرديد و اين نشانه، معياري در شرايط زماني و سياسي خاص شمرده شد.
کليد‌واژه‌ها: امام، امام‎شناسي، نشانه‎هاي امام، سلاح رسول‎خدا صلي الله عليه و آله و سلم.