جريان‌شناسي تاريخ‌نگاري شيعي در مسئلۀ شهادت ائمه اطهار عليهم السلام

سال شانزدهم، شماره دوم، پياپي 47، پاييز و زمستان 1398

* جواد حجت / کارشناس ارشد تاريخ اسلام دانشگاه شهيد بهشتي     j.hojat67@gmail.com
محمد حاجي‌تقي / استاديار گروه تاريخ اسلام دانشگاه شهيد بهشتي    mohammad.hajitaghi@gmail.com
دريافت: 15/06/98ـ پذيرش: 19/11/98
چکيده
مسئلۀ شهادت ائمة اطهار عليهم السلام از مسائل بحث‌برانگيز در بين تاريخ‌نگاران و محدثان بوده است. اهميت اين مسئله به تأثير آن در ميزان نقش‌آفريني‌هاي اجتماعي و سياسيِ امامان شيعه برمي‌گردد. بررسيِ جريان‌شناسانۀ نگاه علماي شيعه به شهادت ائمه معصوم عليهم السلام نشان مي‌دهد که مکتب حديثي قم (شيخ صدوق) شهادت ائمه عليهم السلام را فراتر از يک خبر تاريخي، در شمار يکي از باورهاي اعتقادي مي‌داند (که ردّ آن معادل کفر است). اما مکتب عقلي بغداد (شيخ مفيد) شهادت ائمه عليهم السلام را به عنوان يک خبر تاريخي (مثل ديگر اخبار) مي‌داند که ارتباطي با عقايد شيعي ندارد (که تأييد و ردّ آن، تأثيري در ايمان و کفر داشته باشد). بنابراين، گزارش‌هاي شهادت برخي ائمه عليهم السلام را تأييد و بقيه را محل ترديد مي‌دانند.    
تاريخ‌نگاران شيعي بعد از شيخ مفيد، تأثيرهايي از هر دو مکتب پذيرفته‌اند. برايند اين اثرپذيري‌ها نشان مي‌دهد که بيشتر تاريخ‌نگاران شيعه شهادت همۀ ائمه عليهم السلام را پذيرفته‌اند، اما آن را به عنوان يک باور اعتقادي قلمداد نمي‌کنند.
کليدواژه‌ها: شهادت ائمه عليهم السلام، تاريخ‌نگاري شيعه، شيخ صدوق، شيخ مفيد.
 


 

سال انتشار: 
1398
شماره مجله: 
47
شماره صفحه: 
23