نقد ديدگاه ابن‌سعد در چيدمان گزارش‌هايش از حوادث آغازين و چرايي قيام امام حسين عليه السلام

سال هفدهم، شماره اول، پياپي 48، بهار و تابستان 1399

حسين قاضي‌خاني / استاديار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي    H.qazikhani@isca.ac.ir
دريافت: 13/02/99ـ پذيرش: 30/06/99
چکيده
ابن‌سعد به‌عنوان يکي از صاحبان منابع کهن که گزارش‌هايش در آثار پسيني فراوان بازنگارش شده‌اند، بر آن است که اعتماد به کوفيان سبب تصميم امام حسين عليه السلام بر عدم بيعت با يزيد و خروج بوده و حاکميت اموي با امام سر ستيز نداشته است. چيدمان سلسله‌اي وي از گزارش‌هاي منع‌کنندگان آن جناب از قيام نيز القاگر تعجيل حضرت است. به‌هدف واکاوي تاريخي اين ديدگاه، استقراي داد‌ه‌هاي ديرين نگاشته‌ها در وقايع نهضت امام حسين عليه السلام و تطبيق‌دهي آنها با گزارش‌هاي ابن‌سعد، شيوه‌اي است که در روش اين پژوهش مورد استفاده قرار گرفته است. يافته‌ها نشان مي‌دهند که نمي‌توان تصميم امام بر عدم بيعت و خروج از مدينه را متکي به پشتوانۀ ياري کوفيان دانست؛ چنان‌که تقصير نداشتن حکمرانان اموي در اين امر، ادعايي است که شواهد نقض فراوان دارد. همچنين نحوۀ اخبار ابن‌سعد در موضوع ممانعت‌کنندگان نيز با چالش‌هايي از جمله هيمنه‌سازي در ممانعت، انحصار نقل بدون تأييد با داده‌هاي ديگر منابع کهن و عدم تفکيک بازۀ زماني گزارش‌ها مواجه است.
کليدواژه‌ها: چرايي قيام امام حسين عليه السلام، کوفه، ابن‌سعد، بيعت، الطبقات الکبري.
 


 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
48
شماره صفحه: 
69