نصاب نقل گزاره‌هاي تاريخي از منظر اعتبار معرفت‌شناختي

سال هجدهم، شماره اول، پياپي 50، بهار و تابستان 1400، ص 23 ـ 44

جواد سليماني اميري / دانشيار گروه تاريخ مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره)     soleimani@qabas.net
دريافت: 31/01/1400 ـ پذيرش: 06/06/1400

چکيده
يکي از بحث‌هاي مهم در تاريخ‌‌‌پژوهي مسئله نصاب لازم براي نقل گزاره‌هاي تاريخي از حيث اعتبار معرفت‌شناختي است. شايد برخي بين ساحت نقل و قبول گزارهاي تاريخي خلط کرده و نصاب جواز نقل گزارش‌هاي تاريخي را ظن به مطابقت با واقع بدانند، درحالي‌که مقام نقل با مقام قبول متفاوت است و در مقام نقل، به احتمالات کمتر از احتمال ظني مي‌توان اکتفا کرد. در اين نوشتار با روش تحليلي، ابتدا ادله‌اي که نصاب نقل گزاره‌هاي تاريخي را احتمال ظني مي‌شمارد نقد گرديده، سپس دلايلي که احتمال کمتر از پنجاه درصد را براي نقل گزاره‌هاي تاريخي کافي مي‌داند بيان شده است. عدم استلزام بين فسق مخبر و دروغ بودن خبر، امکان ترميم اعتبار خبر ضعيف با اخبار ضعيف ديگر و امکان ترميم اعتبار خبر ضعيف با قراين پيراموني، مهم‌ترين دلايل فرض دوم به‌شمار آمده و تبيين گرديده‌اند.

کليد‌واژه‌ها: شأنيت نقل، اعتبارسنجي تاريخي، معرفت‌شناسي تاريخي، مقام نقل، مقام استناد.
 

سال انتشار: 
1400
شماره مجله: 
50
شماره صفحه: 
23