مراحل تطور احتفال (جشن) ميلاد پيامبر(ص) در گذر تاريخ

سال هجدهم، شماره دوم، پياپي 51، پاييز و زمستان 1400، ص 5 ـ 24

* رسول چگيني/ دانشجوي دکتري تاريخ اسلام دانشگاه باقرالعلوم (ع) rsl.chegini@yahoo.com
فاطمه شکري/ طلبة سطح 3 حوزة علمية جامعةالزهرا (س)    ftm.shokri@yahoo.com
دريافت: 17/07/1400 ـ پذيرش: 22/11/1400

چکيده
احتفال به‌معناي برگزاري مراسم جشن ولادت پيامبر(ص) و اهل‌بيت(ع)، تطورات تاريخي گوناگوني را به خود ديده که در اين نوشتار به پنج برهة تاريخي اشاره شده است. اين مراسم به‌صورت رسمي و عمومي در قرن چهارم در دورة فاطميان مصر با هدف تعظيم و بزرگداشت مقام پيامبر اکرم(ص) پايه‌گذاري شد. بي‌درنگ از سوي مسلمانان در ساير سرزمين‌هاي اسلامي، از قبيل شامات، حجاز، خراسان بزرگ و شمال آفريقا دنبال شد و در سده‌هاي هفتم و هشتم، چهار گوشة جهان اسلام شاهد برگزاري مراسم احتفال مولدالنبي(ص) بود. هم‌زمان، ورود گرايش‌ها و انديشه‌هاي انحرافي مانند صوفيه به اين مراسم، آن را از مسير اصلي منحرف کرد و کج‌روي‌هاي اخلاقي و فقهي را در آن پديد آورد. به‌منظور تقابل با اين بدعت‌ها، عالمان ديني به مرزبندي ميان اين مراسم و انحرافات آن پرداختند که با ظهور فرقة وهابيت، رويکرد اصلاحي عالمان، به نفي و انکار اساس اين مراسم از سوي وهابيان تبديل شد. لزوم جداسازي ميان اشکالات محتوايي اين مراسم با برگزاري اصل آن، نتيجه‌اي است که از بررسي اين تطورات تاريخي به‌دست مي‌آيد.

کليد‌واژه‌ها: احتفال، مولدالنبي(ص)، جشن ولادت، فاطميان، صوفيه.
 

سال انتشار: 
1400
شماره مجله: 
51
شماره صفحه: 
5