تحليلي بر آثار اقتصادي موقوفات پيامبر اكرم(ص) و اميرمؤمنان علي(ع) در حجاز

سال هجدهم، شماره دوم، پياپي 51، پاييز و زمستان 1400، ص 25 ـ 44

حسين عبدالمحمدي/ دانشيار گروه تاريخ اهل‌بيت(ع) جامعة‌المصطفي العالميه    Hoseinmohammadi31@yahoo.com
* شيرآقا حسيني/ دکتري تاريخ اهل‌بيت(ع) جامعة‌المصطفي العالميه dsmh1397@gmail.com                                  
دريافت: 15/08/1400 ـ پذيرش: 21/12/1400

چکيده
در آموزه‌هاي ديني به توسعة اقتصادي و عدالت اجتماعي توجه ويژه‌اي صورت گرفته و در اسلام براي رسيدن به آن هدف مهم، دستوراتي تشريع شده است. وقف، به‌عنوان يکي از راهکارها در اين زمينه، در تمام اديان الهي به‌اجمال مطرح بوده؛ اما اسلام به کارکرد اجتماعي و اقتصادي آن عنايت ويژه‌اي داشته است. سيرة اهل‌بيت(ع) نيز که به‌گونه‌اي تحقق عيني تعاليم اسلام است، اين مهم را نشان مي‌دهد. تا قبل از دوران امام محمدباقر(ع) مفهوم صدقات به‌جاي مفهوم وقف رايج بوده و پس از دوران آن حضرت است که مفهوم وقف در منابع فقهي و روايي شيعه به‌کار رفته است. اين پژوهش با بازخواني گونه‌هاي موقوفات پيامبر اكرم(ص) و اميرمؤمنان علي(ع) در منطقة حجاز و با روش توصيفي ـ تحليلي و با تکيه بر منابع کتابخانه‌اي به تجزيه و تحليل آثار اقتصادي آنها پرداخته است. اين بازخواني نشان مي‌دهد که موقوفات پيامبر(ص) و امام علي(ع) که شامل گونه‌هاي مختلفي بوده، آثار اقتصادي فراوان به‌همراه داشته است که اموري چون حمايت مالي از نيازمندان، فقرزدايي، تحقق نسبي عدالت اقتصادي، ايجاد اشتغال، ترغيب مسلمانان به امور خير و صدقات جاريه، از جملة آنهاست.

کليد‌واژه‌ها: موقوفات، عدالت اجتماعي، موقوفات حجاز، آثار اقتصادي موقوفات حجاز، موقوفات پيامبر(ص)، موقوفات امام علي(ع).
 

سال انتشار: 
1400
شماره مجله: 
51
شماره صفحه: 
25