Volume 1, Issue 2, No 2, Year 2026, Pages 65-75
پژوهشى درباره تاریخ شمسى عاشورا
Article Type:
Promotional
Writers:
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :پژوهشى درباره تاریخ شمسى عاشورا
Abstract:
تاریخ رسمى اسلام، بر پایه گردش ماه استوار است که در اصطلاح تاریخ هجرى قمرى نامیده مى شود. رویدادهاى تاریخى، برنامه هاى عبادى، قراردادهاى حقوقى و... با این تاریخ محاسبه مى شود.
اما از دیرباز، تاریخ ایران زمین بر میزان گردش خورشید پایه گذارى شده است. و چون گردش و چرخش کره زمین به دور خورشید از ثبات بیشترى برخوردار است امروزه استوارترین تاریخ ها را بر پایه گردش خورشید (در واقع زمین) محاسبه مى کنند.
از ره گذر پژوهش در تطبیق تاریخ هجرى قمرى بر تاریخ هجرى شمسى و بالعکس، نکته هاى زیبا، جالب و دل نشینى فراهم مى آید که در خور اندیشه است.
نوشته حاضر، این هدف را تعقیب مى کند که زاد روز حضرت اباعبدالله الحسین(علیه السلام)و شهادت آن سرور را از دیدگاه محاسبات شمسى بکاود. تاریخ شهادت امام حسین(علیه السلام)طبق ماه هاى شمسى، از دو راه قابل بررسى است: 1. از راه زیج، 2. با روش ریاضى و بدون مراجعه به جدول زیج; یعنى از طریق محاسبه از آغاز مبدأ سال اول هجرى تا روز عاشورا. در نتیجه مى توان چنین اظهارنظر کرد که روز عاشوراى سال شصت و یکم هجرى، برابر با روز دوشنبه بیستم مهرماه سال پنجاه و نه شمسى (20/7/59) بوده است.
References:
- کتاب نامه
- 1. ابن جوزى، تذکرة الخواص، تقدیم سید محمد صادق بحر العلوم، تهران، مکتبة نینوى الحدیثة، [بى تا].
- 2. ابن شهر آشوب، مناقب آل ابى طالب، تحقیق یوسف البقاعى، [بى تا]، انتشارات ذوى القربى، 1379.
- 3. اصفهانى، ابوالفرج، مقاتل الطالبیین، تحقیق احمد صقر، چاپ دوم: قم، منشورات شریف رضى، 1374.
- 4. تارى، خلیل، «تأملى در تاریخ وفات پیامبر(صلى الله علیه وآله)»، فصلنامه تاریخ اسلام، سال دوّم، ش5، 1380.
- 5. جونپورى شیرازى، مولى غلام حسین، زیج بهادر خانى، چاپ هند، 1254ق/1858م.
- 6. شعرانى، ابوالحسن، دمع السجوم (ترجمه نفس المهموم)، تهران، اسلامیه، 1374ق.
- 7. شیخ مفید، محمد بن محمد بن نعمان، الارشاد فى معرفة حجج الله على العباد، تحقیق مؤسسة آل البیت(علیه السلام) لاحیاء التراث، قم، مؤسسة آل البیت(علیه السلام)، 1413 ق.
- 8. قمى، شیخ عباس، سفینة البحار، چاپ دوم: تهران، دارالاسوة، 1416ق.
- 9. قمى، شیخ عباس، نفس المهموم (رموز الشهادة)، ترجمه محمد باقر کمره اى، تهران، اسلامیه، [بى تا].
- 10. معتمدالدولة، فرهاد میرزا، قمقام زخار و صمصام بتار، تهران، اسلامیة، 1377ق.
- 11. یعقوبى، احمد بن ابى یعقوب، تاریخ یعقوبى، بیروت، دارصادر، [بى تا].
