Volume 3, Issue 1, No 9, Year 2026, Pages 53-90
عزادارى در عصر قاجار
Article Type:
Promotional
Writers:
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :عزادارى در عصر قاجار
Abstract:
عصر حکومت سلسله قاجار در ایران، عصر رونق و رواج عزادارى براى امام حسین(علیه السلام)بوده است. در این دوران، علاوه بر رشد و توسعه عزادارى و شرکت همه قشرها و گروه ها در مراسم عزادارى، شیوه هاى نوینى در عزادارى پدید آمد که در عصر صفویه وجود نداشت. در این مقاله درباره این موضوع، بهویژه در مقایسه با عصر صفوى بحث و بررسى شده و ویژگى هاى عزادارى در این دوره ارائه مى شود.
References:
- 1. ابن اثیر، الکامل فى التاریخ، بیروت، دارالکتاب العربى.
- 2. جنتى عطایى،ابوالقاسم، بنیاد نمایش در ایران، چاپ دوم: تهران، صفى علیشاه، 2536 شاهنشاهى.
- 3. کسروى، احمد، تاریخ مشروطه ایران، تهران، امیرکبیر.
- 4. کسروى، احمد، شیعیگرى، تهران، چاپخانه پیمان، 1322.
- 5. اسپناقچى پاشازاده، محمد عارف، انقلاب الاسلام بین الخواص و العوام، به کوشش رسول جعفریان، انتشارات دلیل، 1379.
- 6. اسناد وزارت امور خارجه سال 1347، کارتن 12، پوشه 7.
- 7. اوبن، اوژن، ایران امروز 1906 ـ 1907 ایران و بین النهرین، ترجمه على اصغر سعیدى، تهران، زوار، 1362.
- 8. فلاندن، اوژن، سفرنامه، ترجمه حسین نور صادقى، اصفهانى، 1324.
- 9. بشرى دلریش، زن در دوره قاجار، دفتر مطالعات دینى هنر سازمان تبلیغات اسلامى، 1375.
- 10. بنجامین، س ـ ج ـ و، سفرنامه بنجامین (نخستین سفیر ایالات متحده امریکا در ایران عصر ناصرالدین شاه)، ترجمه مهندس محمدحسین کردبچه، چاپ دوم: تهران، سازمان انتشارات جاویدان، 1369.
- 11. پیترو دلاواله، سفرنامه پیترو دلاواله، ترجمه شعاع الدین شفا، تهران، شرکت انتشارات علمى و فرهنگى، 1370.
- 12. تاورنیه، سفرنامه تاورنیه، ترجمه ابوتراب نورى، انتشارات کتابخانه سنایى و کتابفروشى تأیید اصفهان.
- 13. «تعزیه و شبیه خوانى در عالم»، سالنامه نور دانش، ش1، 1325ش.
- 14. تنکابنى، میرزا محمد، قصص العلماء، تهران، کتابفروشى علمیه اسلامیه.
- 15. جانویشارد، بیست سال در ایران، ترجمه على پیرنیا، انتشارات نوین، 1363.
- 16. جهانگیر میرزا، تاریخ نو، به اهتمام عباس اقبال، تهران، علمى، 1327.
- 17. محدثى، جواد، فرهنگ عاشورا، قم، نشر معروف، 1374.
- 18. جواهر کلام، «تعزیه دارى در ایران»، اطلاعات ماهانه ش 90، شهریور 1334.
- 19. ویلز، چارلز، تاریخ اجتماعى ایران در عهد قاجاریه، به کوشش جمشید دواتگر و مهرداد نیکنام، ترجمه سید عبداللّه، تهران، طلوع، 1366.
- 20. اعظام قدسى، حسن، خاطرات من یا روشن شده تاریخ صدساله، تهران، 1342.
- 21. بدلا، حسین، هفتاد سال خاطره از آیت الله حسین بُدَلا، مرکز اسناد انقلاب اسلامى، 1378 .
- 22. دهخدا، لغتنامه دهخدا، زیر نظر دکتر محمد معین، دانشگاه تهران، تهران، 1343.
- 23. معیرالممالک، دوستعلى خان، وقایع الزمان، به کوشش خدیجه نظام مافى، تهران، نشر تاریخ ایران، 1361.
- 24. روزنامه الجمال، دوشنبه 26 محرم الحرام 1325ق.
- 25. روزنامه ایران سلطانى، س 58، ش 1.
- 26. روزنامه چهره نما، سال 2 شماره 11.
- 27. سرپرسى سایکس، شکوه عالم تشیع، سفرنامه و سرگذشت زندگى نورالله خلف مرحوم محمدحسین خان اصفهانى، ترجمه مصطفى موسوى، تهران، انتشارات بهجت، 1373.
- 28. سعدوندیان، سیروس و منصوره اتحادیه، آمار دارالخلافه تهران، تهران، نشر تاریخ، 1368.
- 29. همایونى، صادق، تعزیه در ایران، نوید، شیراز، 1368.
- 30. مستوفى، عبداللّه، شرح زندگانى من یا تاریخ اجتماعى و ادارى دوره قاجاریه، تهران، کتابفروشى محمدعلى علمى، 1324.
- 31. عزیزالسلطان، روزنامه خاطرات عزیزالسلطان، به کوشش محسن میرزایى، زریاب، تهران، 1376.
- 32. شهیدى، عنایت الله، پژوهشى در تعزیه و تعزیه خوانى از آغاز تا پایان دوره قاجاریه در تهران، تهران، دفتر پژوهش هاى فرهنگى با همکارى کمیسیون ملّى یونسکو در ایران، 1380.
- 33. میرزا سالور، قهرمان، روزنامه خاطرات عین السلطنه، به کوشش مسعود سالور ـ ایرج افشار، تهران، اساطیر، 1374.
- 34. کارستن نیبور، سفرنامه، ترجمه پرویز رجبى، تهران، توکا، 1354.
- 35. کنت دوسرسى، ایران در 1839 ـ 1840 م، ترجمه احسان اشراقى، تهران، مرکز نشر دانشگاهى، 1362.
- 36. کنت دوگوبینو، «شکوه تعزیه در ایران»، ترجمه فلورا اولى پور، فصلنامه هنر، زمستان 1374 و بهار، 1375، ش 30.
- 37. گرترود بل، تصویرهایى از ایران، ترجمه بزرگمهر ریاحى، تهران، خوارزمى، 1363.
- 38. گلى زواره، غلام رضا، ارزیابى سوگوارى هاى نمایشى، قم، سازمان تبلیغات اسلامى، 1375.
- 39. اعتمادالسلطنه، محمدحسن، روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، به اهتمام ایرج افشار، تهران، امیرکبیر، 1350.
- 40. کرمانشاهى، محمدعلى (1216 ـ 1114ق)، مقامع الفضل، قم، مؤسسه العلامه المجدد الوحید البهبهانى، 1321ق.
- 41. فرید، مسعود، خاطرات فرید، تهران، زوار، 1354.
- 42. هدایت، مهدى قلى خان، خاطرات و خطرات، چاپ دوم: تهران، انتشارات زوار، 1344.
- 43. فقیه حقانى، موسى، «محرم از نگاره تاریخ و تصویر»، مندرج در فصلنامه تخصصى تاریخ معاصر ایران، ش 21 و 22 سال ششم بهار و تابستان 1381.
- 44. نجفى، موسى، اندیشه دینى و سکولاریسم در حوزه معرفت سیاسى و غرب شناسى، تهران، پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى، 1377.
- 45. نجمى، ناصر، دارالخلافه تهران، چاپ چهارم: تهران، امیر کبیر، 2536 شاهنشاهى.
- 46. کرمانى، ناظم الاسلام، تاریخ بیدارى ایرانیان، تهران، بنیاد فرهنگ ایران.
- 47. فلسفى، نصراللّه، زندگانى شاه عباس اول، انتشارات علمى.
- 48. فتح، نصرت اللّه، زندگى نامه شهید نیکنام ثقة الاسلام تبریزى، بنیاد نیکوکارى نوریانى، تهران، 1352.
- 49. ویلیام فرانگین، مشاهدات سفر از بنگال به ایران، ترجمه محسن جاویدان، تهران، مرکز ایرانى تحقیقات تاریخى، 1358.
- 50. یاکوب ادوارد پولاک، سفرنامه پولاک، ترجمه کیکاوس جهاندارى، تهران، خوارزمى، 1361.
- 51. یوشیدا، ماساهارو، سفرنامه یوشیدا ماساهارو، ترجمه هاشم رجب زاده، آستان قدس رضوى، 1373.
- 52. بامداد، مهدى، شرح حال رجال ایران در قرن 12، 13 و 14 هجرى، چاپ چهارم: تهران، زوار، 1371.
- 53. مصطفوى، سیدمحمدتقى، آثار تاریخى طهران، تنظیم و تصحیح میرهاشم محدث، چاپ اول: تهران، انجمن آثار ملى، 1361.
- 54. بیگى، حسن، تهران قدیم.
- 55. کارلا سرنا، سفرنامه، ترجمه غلامرضا سمیعى.
- 56. اعتماد السلطنه، محمد حسن خان، المآثر و الآثار، تهران، دارالطباعه خاصه، 1306 ق.
- 58. عضد الدوله، تاریخ عضدى،کرج، سرو، 1376.
