Volume 3, Issue 4, No 12, Year 2026, Pages 71-90

    پژوهشى درباره نام، سن و کیفیّت شهادت طفل شیرخوار امام حسین(علیه السلام)

    Article Type: 
    Promotional
    Writers:
    Mohsen Ranjbar / دانشیار گروه تاریخ مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) / ranjbar@iki.ac.ir
    71-90 2026/08/19
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :پژوهشى درباره نام، سن و کیفیّت شهادت طفل شیرخوار امام حسین(علیه السلام)
    Abstract: 
    نوشتار حاضر، ابتدا به پژوهش درباره نام طفل شیرخوار امام حسین(علیه السلام) پرداخته و سپس به بررسى سن وى و نقد دیدگاه برخى منابع معاصر در این باره مى پردازد. در ادامه به کیفیت شهادت این طفل و در پایان، به معرفى و نقد دیدگاه یکى از محققان معاصر درباره دو نفر بودن على اصغر و عبدالله پرداخته است
    Keywords: 
    طفل شیرخوار
    امام حسین (علیه السلام)
    عبدالله و على اصغر.
    References: 
    • 1. ابن ابى الغنائم عمرى، على بن محمدبن على، المجدى فى انساب الطالبیین، تحقیق احمد مهدوى دامغانى، قم، کتابخانه آیت الله مرعشى نجفى، 1409ق.
    • 2. ابن اثیر، الکامل فى التاریخ، تحقیق مکتب التراث، بیروت، دار احیاء التراث، 1408ق.
    • 3. ابن ادریس حلى، محمدبن منصور، السرائر، تحقیق لجنة التحقیق، قم، مؤسسة النشر الاسلامى، 1410ق.
    • 4. ابن اعثم کوفى، ابومحمداحمد، کتاب الفتوح، تحقیق على شیرى، بیروت، دارالاضواء، 1411ق.
    • 5. ابن جوزى، ابوالفرج عبدالرحمان بن على، المنتظم فى تاریخ الملوک و الامم، بیروت، دارالکتب الاسلامیه، 1412ق.
    • 6. ابن جوزى، ابوالفرج عبدالرحمان بن على، صفة الصفوه، حلب، دارالوعى، 1389ق.
    • 7. ابن حبیب بغدادى، محمد، کتاب المحبر، تصحیح ایلزه لیختن شتیتر، بیروت، دارالآفاق الجدیده، ]بى تا[.
    • 8. ابن خشاب بغدادى، عبدالله بن نصر، تاریخ موالید الأئمة و وفیاتهم، قم، کتابخانه آیت الله مرعشى نجفى، 1406ق.
    • 9. ابن خیاط، ابوعمرو خلیفة بن خیاط، تاریخ خلیفة بن خیاط، تحقیق سهیل بن زکار، بیروت، دارالفکر، 1414ق.
    • 10. ابن داود حلى، تقى الدین، رجال ابن داود، نجف المطبعة الحیدریه، 1392ق.
    • 11. ابن سعد، محمد، الطبقات الکبرى، بیروت، دار صادر، ]بى تا[.
    • 12. ابن سعد، محمد، «ترجمة الحسین و مقتله»، فصلنامه تراثنا، سال سوم، ش 10، 1408ق.
    • 13. ابن شهرآشوب مازندرانى، ابوجعفر محمدبن على، مناقب آل ابى طالب، تحقیق یوسف بقاعى، قم، انتشارات ذوى القربى (افست دارالاضواء)، 1379.
    • 14. ابن صباغ مالکى، على بن محمد بن احمد، الفصول المهمه، تهران، مؤسسة الاعلمى، ]بى تا[.
    • 15. ابن طاووس، اللهوف على قتلى الطفوف، قم، الأنوار الهدى، 1417ق.
    • 16. ابن طقطقى، محمدبن على بن طباطبا، الاصیلى فى أنساب الطالبیین، قم، کتابخانه آیت الله مرعشى نجفى، 1418ق.
    • 17. ابن طلحه شافعى، کمال الدین محمد، مطالب السؤول فى مناقب الرسول، تحقیق ماجد بن احمد عطیه، چاپ اول: بیروت، مؤسسة ام القرى، 1420ق.
    • 18. ابن فتال نیشابورى، محمد، روضة الواعظین، قم، منشورات الشریف الرضى، ]بى تا[.
    • 19. ابن کثیر دمشقى، البدایة و النهایه، تحقیق على شیرى، بیروت، داراحیاء التراث العربى، 1408ق.
    • 20. ابن مُحَلّى، حمید بن احمد، الحدائق الوردیة فى مناقب الأئمة الزیدیّه، تحقیق مرتضى بن زید محطورى حسنى، چاپ اول: صنعاء، مکتبة بدر، 1423ق.
    • 21. ابن مطهر حلى، حسن بن یوسف، خلاصة الاقوال فى معرفة الاقوال، قم، مؤسسة نشر الفقاهه، 1417ق.
    • 22. ابن نما حلى، نجم الدین جعفر بن محمد، مثیرالأحزان، نجف، منشورات المطبعة الحیدریه، 1369 ق.
    • 23. اربلى، على بن حسین، کشف الغمة فى معرفة الأئمه(علیهم السلام)، بیروت، دارالاضواء، 1405ق.
    • 24. اصفهانى، ابوالفرج على بن حسین، مقاتل الطالبیین، با مقدمه کاظم مظفر، قم، مؤسسة دارالکتاب، 1385ق.
    • 25. باعونى، محمدبن احمد، جواهر المطالب فى مناقب الامام على بن ابى طالب(علیه السلام)، تحقیق محمدباقر محمودى، قم، مجمع احیاء الثقافة الاسلامیه، 1415ق.
    • 26. بخارى، ابونصر سهل بن عبدالله، سر السلسلة العلویه، تعلیق سید محمدصادق بحرالعلوم، قم، منشورات الشریف الرضى، 1371.
    • 27. بلاذرى، احمدبن یحیى بن جابر، انساب الأشراف، تحقیق سهیل زکار و ریاض زرکلى، بیروت، دارالفکر، 1420ق.
    • 28. بلخى، ابوزید احمد بن سهل، البدء و التاریخ، چاپ اول: بیروت، دارالکتب العلمیه، 1417ق.
    • 29. بلعمى، ابوعلى محمد، تاریخنامه طبرى، تصحیح محمد روشن، چاپ اول: تهران، سروش، 1377.
    • 30. تمیمى مغربى، ابوحنیفه نعمان بن محمد، شرح الأخبار فى فضائل الأئمة الأطهار، تحقیق سیدمحمد حسینى جلالى، قم، مؤسسة النشر الاسلامى، ]بى تا[.
    • 31. خراسانى قائنى بیرجندى، محمدباقر، کبریت احمر فى شرائط المنبر، تهران، اسلامیه، 1376.
    • 32. خوارزمى، ابوالمؤید موفق بن احمد، مقتل الحسین(علیه السلام)، تحقیق محمد سماوى، قم، دارانوار الهدى، 1418ق.
    • 33. دینورى، ابوحنیفه احمدبن داود، الأخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر ]بى جا[، داراحیاء الکتب العربیه، 1960م.
    • 34. ذهبى، شمس الدین محمدبن احمد، تاریخ الإسلام، تحقیق عمر عبدالسلام تدمُرى، چاپ دوم: بیروت، دارالکتاب العربى، 1418ق.
    • 35. ذهبى، شمس الدین محمدبن احمد، سیر أعلام النبلاء، بیروت، مؤسسة الرساله، 1413ق.
    • 36. سبط بن جوزى، یوسف بن عبدالرحمن قز أوغلى، تذکرة الخواص، با مقدمه سید صادق بحرالعلوم، تهران، مکتبة نینوى الحدیثه، ]بى تا[.
    • 37. سپهر، میرزا محمدتقى، ناسخ التواریخ، (حضرت سید الشهداء(علیه السلام)) قم، انتشارات کتابفروشى محمدى، ]بى تا[.
    • 38. سید ابن طاووس، الإقبال بالأعمال الحسنة فیما یعمل مرة فى السنه، تحقیق جواد قیومى اصفهانى، قم، مکتب الاعلام الاسلامى، 1414 ق.
    • 39. شیخ صدوق، الأمالى، قم، مؤسسة البعثه، 1417 ق.
    • 40. شیخ طبرسى، إعلام الورى بأعلام الهدى، قم، تحقیق مؤسسة آل البیت(علیهم السلام) لاحیاء التراث، 1417ق.
    • 41. شیخ طوسى، رجال الطوسى، تحقیق جواد قیومى اصفهانى، قم، مؤسسة النشر الاسلامى، 1415ق.
    • 42. شیخ مفید، الاختصاص، تصحیح على اکبر غفارى، قم، منشورات الجماعة المدرسین، ]بى تا[.
    • 43. شیخ مفید، الارشاد فى معرفة حجج الله على العباد، قم، تحقیق مؤسسة آل البیت(علیهم السلام) لاحیاء التراث، 1413 ق.
    • 44. صاحبکارى، ذبیح الله، سیرى در مرثیه عاشورایى، چاپ اول: مشهد، عاشورا، 1379.
    • 45. صفدى، صلاح الدین خلیل بن ابیک، الوافى بالوفیات، بیروت، المعهد الألمانى.
    • 46. طبرانى، سلیمان بن احمد، المعجم الکبیر، تحقیق حمدى عبدالمجید سلفى، چاپ دوم: قاهره، مکتبة ابن تیمیه، 1405ق.
    • 47. طبرسى، ابومنصور احمدبن على، الاحتجاج، تعلیق سید محمدباقر خرسان، نجف، دارالنعمان، 1386ق.
    • 48. طبرى، محب الدین، ذخائر العقبى فى مناقب ذوى القربى، قاهره، مکتبة القدسى، 1356ق.
    • 49. طبرى، محمدبن جریر، المنتخب من ذیل المذیل من تاریخ الصحابة و التابعین، بیروت، مؤسسة الاعلمى للمطبوعات، 1358ق.
    • 50. طبرى، محمدبن جریربن رستم، دلائل الامامه، چاپ اول: قم، مؤسسة البعثه، 1413ق.
    • 51. طبرى، محمدبن جریر، تاریخ الأمم والملوک، بیروت، مؤسسة الاعلمى للمطبوعات، 1409ق.
    • 52. فاضل دربندى، آغا بن عابد شیروانى حائرى، اکسیر العبادات فى اسرار الشهادات، تحقیق محمد جمعه بادى و عباس ملاعطیه الجمرى، چاپ اول: بحرین، شرکة المصطفى للخدمات الثقافیه، 1415ق.
    • 53. قاضى طباطبایى، سید محمدعلى، تحقیق درباره اول اربعین حضرت سیدالشهداء(علیه السلام)، چاپ سوم: قم، بنیاد علمى و فرهنگى شهید آیت الله قاضى طباطبایى، 1368.
    • 54. قندوزى حنفى، سلیمان بن ابراهیم، ینابیع الموده لذوى القربى، تحقیق سید على جمال اشرف حسینى، ]بى جا[، دارالاسوه، 1416ق.
    • 55. کوفى اسدى، فضیل بن زبیر بن عمر بن درهم، «تسمیة من قتل مع الحسین (علیه السلام)»، تحقیق سید محمدرضا حسینى جلالى، فصلنامه تراثنا، شماره 2، 1406ق.
    • 56. مازندرانى، محمدمهدى، معالى السبطَیْن، قم، منشورات الشریف الرضى، 1363.
    • 57. مجلسى، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، مؤسسة الوفاء، 1403ق.
    • 58. محدث قمى، شیخ عباس، نفس المهموم، ترجمه و حاشیه از ابوالحسن شعرانى، چاپ اول: قم، هجرت، 1381.
    • 59. مزى، جمال الدین حجاج یوسف، تهذیب الکمال فى أسماء الرجال، بیروت، مؤسسة الرساله، 1413ق.
    • 60. مستوفى، محمد بن احمد، ترجمه الفتوح ابن اعثم، تصحیح غلام رضا طباطبایى مجد، تهران، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامى، 1372.
    • 61. مقدسى، مطهر بن طاهر، البدء و التاریخ، بورسعید، مکتبة الثقافه، ]بى تا[.
    • 62. موصلى شافعى، عمر بن شجاع الدین، النعیم المقیم لعترة النبأ العظیم، تحقیق سامى غریرى، قم، دارالکتاب الاسلامى، 1423 ق.
    • 63. میرخواند، میرمحمد بن سید برهان الدین، روضة الصفا فى سیرة الانبیاء و الملوک و الخلفاء، تصحیح جمشید کیان فر، چاپ اول: تهران، اساطیر، 1380.
    • 64. نویرى، احمدبن عبدالوهاب، نهایة الإرب فى فنون الأدب، تحقیق عبدالمجید ترحینى و عماد على حمزه، چاپ اول: بیروت، دارالکتب العلمیه، 1424ق.
    • 65. واعظ کاشفى، ملاحسین، روضة الشهداء، تصحیح عبدالرحیم عقیقى بخشایشى، قم، انتشارات نوید اسلام، 1381.
    • 66. وقعة الطف، تحقیق محمدهادى یوسفى غروى، قم، مؤسسة النشر الاسلامى، 1417ق.
    • 67. یعقوبى، احمدبن ابى یعقوب بن واضح، تاریخ الیعقوبى، بیروت، دار صادر، ]بى تا[.
    • 240 reads
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Ranjbar, Mohsen. (2026) پژوهشى درباره نام، سن و کیفیّت شهادت طفل شیرخوار امام حسین(علیه السلام). , 3(4), 71-90

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mohsen Ranjbar."پژوهشى درباره نام، سن و کیفیّت شهادت طفل شیرخوار امام حسین(علیه السلام)". , 3, 4, 2026, 71-90

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Ranjbar, M.(2026) 'پژوهشى درباره نام، سن و کیفیّت شهادت طفل شیرخوار امام حسین(علیه السلام)', , 3(4), pp. 71-90

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Ranjbar, M. پژوهشى درباره نام، سن و کیفیّت شهادت طفل شیرخوار امام حسین(علیه السلام). , 2026; 3(4): 71-90