This article will be published in future issues of Tarikh Islam dar Ayene-ye pazhuhesh.

    نقش ابوعامر راهب در ایجاد و تثبیت جبهه نفاق در مدینه پس از هجرت

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Masoud shirazi / حوزوی حوزه علمیه قم / nosrat1214@gmail.com
    Ali aminrostami / استادیار گروه تاریخ، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) / aminrostami@iki.ac.ir
    Receive Date: 2026/07/26 Accept Date: 2026/07/26
    doi 10.22034/tarikh.2026.5003688
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :نقش ابوعامر راهب در ایجاد و تثبیت جبهه نفاق در مدینه پس از هجرت
    Abstract: 
    پس از هجرت، استقرار نظم نوین اسلامی در مدینه، نفاقِ مبتنی بر ایمان ظاهری را که پیش‌تر در سطحی پنهان جریان داشت، به کنشی موثر در عرصه اجتماعی بدل ساخت؛ اما ابوعامر راهب، با انکار آشکار، نقش پیشران در سازمان‌دهی نفاق و تبدیل آن به جبهه‌ای فعال ایفا کرد. تقابل اعتقادی و تلاش برای بازیابی جایگاه پیشینِ از‌دست‌رفته در ساختار قدرت مدینه، دو هدف اصلی کنشگری او بود. این پژوهش با رویکرد تحلیلی–تاریخی و با تکیه بر منابع متقدم، نقش ابوعامر در انتقال نفاق از سطحی فردی و واکنشی به سطحی سازمان‌یافته با ساختار سیاسی–اجتماعی را بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهند فعالیت‌های وی در سازمان‌دهی مخالفان داخلی، ایجاد پیوند با مشرکان قریش، مشارکت در جنگ اُحد و سپس، برقراری ارتباط با قدرت‌های خارجی چون روم و تأسیس مسجد ضرار (توبه: ۱۰۷–۱۱۰)، نفاق را به جبهه‌ای نهادینه با پشتوانه بیرونی تبدیل کرد. بر این اساس، نفاق در عصر نبوی پدیده‌ای منفعل نبود، بلکه جبهه‌ای فعال، چندلایه و هدفمند بود. بازخوانی نقش ابوعامر، سازوکارهای درونی و بیرونی این جبهه را آشکار می‌سازد.
    Keywords: 
    ابو‌عامر راهب؛ جریان نفاق؛ نفاق سازمان‌یافته؛ مدینه پس از هجرت؛ مسجد ضرار
    • 5 reads
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    shirazi, Masoud, aminrostami, Ali. (2026) نقش ابوعامر راهب در ایجاد و تثبیت جبهه نفاق در مدینه پس از هجرت. Tarikh Islam dar Ayene-ye pazhuhesh, (), - https://doi.org/10.22034/tarikh.2026.5003688.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Masoud shirazi; Ali aminrostami."نقش ابوعامر راهب در ایجاد و تثبیت جبهه نفاق در مدینه پس از هجرت". Tarikh Islam dar Ayene-ye pazhuhesh, , , 2026, -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    shirazi, M, aminrostami, A.(2026) 'نقش ابوعامر راهب در ایجاد و تثبیت جبهه نفاق در مدینه پس از هجرت', Tarikh Islam dar Ayene-ye pazhuhesh, (), pp. -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    shirazi, M, aminrostami, A. نقش ابوعامر راهب در ایجاد و تثبیت جبهه نفاق در مدینه پس از هجرت. Tarikh Islam dar Ayene-ye pazhuhesh, 2026; (): -