, Volume 7, Issue 1, No 25, Year 2025 , Pages 71-92

    تاریخ به مثابه فرایند اندیشه در مروج الذهب و التنبیه و الاشراف مسعودی / علی‌رضا واسعی / محمدمهدی سعیدی

    Article Type: 
    Promotional
    Writers:
    Seyed Ali Reza Wasei / Ph.D in History of Islamic Civilization/ Azad Islamic University-Tehran / Vaseiali@yahoo.com
    Mohammad mahdi Saeidi / M.A Student in History of Islamic Civilization/ Mustafa International University / Mmsaidi1000@gmail.com
    Abstract: 
    The term "Modern History" or "Comprehensive History" denotes a change and development occurred in two spheres of method and subject matter of history as a science. This view of history represents more the western historians' approach to the science of history. In the present study, an attempt has been made to reread Masoudi's works to prove that what we call 'modern history' today – whose most outstanding feature is the variety of subjects and an analytical look at events-traces its thousand-year history back to the Islamic civilization. This study seeks to explore Masoudi's various approaches, both in the sphere of method of historiography, with its analytical view of events and facts, and in the domain of such major subjects of science of history as sciences, geography, environment, culture and society. Besides, a brief discussion has been raised on Masoudi's theoretical procedures.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :تاریخ به مثابه فرایند اندیشه در مروج الذهب و التنبیه و الاشراف مسعودی / علی‌رضا واسعی / محمدمهدی سعیدی
    Abstract: 
    اصطلاح «تاریخ جدید» یا «تاریخ جامع»ناظر بر تغییر و تحولی است که در دو حوزه روش و موضوعات علم تاریخ رخ داده است. البته این طرز نگاه به تاریخ بیشتر گویای رویکرد مورخان غربی به مقوله علم تاریخ است. در این پ‍‍ژوهش سعی برآن است تا با بازخوانی آثارموجود مسعودی اثبات شود که آنچه امروزه به تاریخ جدید موسوم شده که بارزترین مشخّصه آن تنوع موضوعات و نگاه تحلیلی به رویدادهاست، سابقه ای دست کم هزار ساله در تمدن اسلامی دارد. در این نگارش به رویکردهای گوناگون مسعودی پرداخته شده است، هم در حوزه روش تاریخ نگاری که نگاهی تحلیلی به رویدادها وامور واقع داشته و هم در حیطه موضوعات علم تاریخ که در اینجا به عمده ترین آن موضوعات از قبیل علوم، جغرافیا، محیط زیست، فرهنگ و اجتماع اکتفا شده است. البته دربار ه رویه های نظری وی نیز به اجمال بحث شده است.
    References: 
    • استنفورد مايكل، درآمدي بر فلسفة تاريخ، ترجمه احمد گل محمدي، بي‌جا، نشر ني، چ سوم، 1387.
    • ترابي فارساني، سهيلا، «مقالة تاريخ جديد، گذشته و آينده»، كتاب ‌ماه تاريخ و جغرافيا، دي و بهمن 1386ش،
    • حضرتي، حسن، تأملاتي در علم تاريخ و تاريخنگاري اسلامي، بي‌جا، نقش جهان، 1380.
    • شيخ، رأفت، تفسير مسار التاريخ، بي‌جا، نشر عين للدراسات و البحوث الانسانيه و الاجتماعيه، 2000 م
    • زرين‌كوب، عبدالحسين، تاريخ در ترازو، تهران، امير كبير، چاپ يازدهم، 1386ش.
    • قدوره الشامي، فاطمه، علم التاريخ تطور مناهج الفكر و كتابه البحث العلمي من اقدم العصور الي قرن العشرين، بيروت، دار النهضه العربيه، 2008 م، چاپ دوم
    • كار ئي اچ، تاريخ چيست؟، ترجمة دكتر حسن كامشاد، بي‌جا، خوارزمي، چاپ پنجم، 1378.
    • گوستاولوبن، تطور ملل، ترجمه علي دشتي، بي‌جا، اساطير، چاپ دوم 1377ش
    • مسعودي، ابوالحسن علي‌بن حسين‌بن علي، مروج الذهب و معادن الجواهر، اهتمام و تحقيق دكتر يوسف البقاعي، بيروت، داراحياء التراث العربي، 2002م
    • مسعودي، ابوالحسن علي بن الحسين بن علي، التنبيه و الاشراف، به تحقيق لجنه تحقيق لتراث، بيروت، دار و مكتبه الهلال، 1993 م
    • مطهري، مرتضي، جامعه وتاريخ، تهران، صدرا، چاپ هشتم، بي‌تا.
    • نوذري، حسينعلي، فلسفه تاريخ، روش شناسي و تاريخ نگاري، بي‌جا، نشر طرح نو، 1379ش.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Wasei, Seyed Ali Reza, Saeidi, Mohammad mahdi.(2025) تاریخ به مثابه فرایند اندیشه در مروج الذهب و التنبیه و الاشراف مسعودی / علی‌رضا واسعی / محمدمهدی سعیدی. , 7(1), 71-92

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Seyed Ali Reza Wasei; Mohammad mahdi Saeidi."تاریخ به مثابه فرایند اندیشه در مروج الذهب و التنبیه و الاشراف مسعودی / علی‌رضا واسعی / محمدمهدی سعیدی". , 7, 1, 2025, 71-92

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Wasei, S, Saeidi, M.(2025) 'تاریخ به مثابه فرایند اندیشه در مروج الذهب و التنبیه و الاشراف مسعودی / علی‌رضا واسعی / محمدمهدی سعیدی', , 7(1), pp. 71-92

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Wasei, S, Saeidi, M. تاریخ به مثابه فرایند اندیشه در مروج الذهب و التنبیه و الاشراف مسعودی / علی‌رضا واسعی / محمدمهدی سعیدی. , 2025; 7(1): 71-92