Habib Zamani Mahjoob / Student of History and civilization of Islamic nations, Tehran Azad Islamic University, Sciences and Researches Department. / zamani1358@gmail.com
117-1352026/08/172026/08/172026/08/17
Abstract:
The birth and decline of civilizations are historical phenomena which happen ocasionally. Many civilizations have emerged, developed and finally declined throughout history. The Islamic civilization is not an exception after centuries of decline it is beginning to revive.
Today, the question whether or not Islam can rebuild civilization is a controversial issue in the field of culture and civilization. Some claim that reconstruction of Islamic civilization and its development are costly imaginary and not congruent with the capacities and critical situation of Islamic societies. Others hold that reconstructing Islamic civilization demands some conditions which seem to be at the verge of realization in the world of Islam. The present paper studies the factors of reconstructing Islamic civilization.
زاد و مرگ تمدن ها از جریان های مستمر تاریخ است. در طول تاریخ، تمدن های پرشماری متولد شده، رشد یافته و سرانجام به افول یا انحطاط رسیده اند. تمدن اسلامی نیز این مسیر را طی کرده و پس از چند قرن افول، در پی خیزشی دوباره است.
اینکه آیا اسلام می تواند دوباره تمدن سازی کند یا خیر، از مسائل مناقشه انگیز عرصهی فرهنگ و تمدن در عصر حاضر است. گروهی، داعیهی نوسازی تمدن اسلامی و گسترش آن را در حال حاضر، گران، خیالی و نامتناسب با بضاعت ها و وضعیت بحرانی جوامع اسلامی می دانند. برخی نیز بازسازی تمدن اسلامی را بسته به شرایطی می دانند که در جهان اسلام به مرور در حال تحقّق است. این نوشتار بر آن است که عوامل نوسازی تمدن اسلامی را بررسی کند.
ابنخلدون، عبدالرحمن، مقدمه، ترجمه محمدپروين گنابادي، تهران، بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1359.
اقبال لاهوري، محمد، احياي فكر ديني در اسلام، ترجمه احمد آرام، تهران، رسالت قلم، بيتا.
امام خميني، صحيفه نور، چ دوم، تهران، وزارت ارشاد اسلامي، 1370.
بروجردي، مصطفي، «گسترش و نوسازي تمدن اسلامي؛ عوامل و موانع»، در تمدن اسلامي در انديشه سياسي حضرت امام خميني، تهران، مؤسسه تنظيم و نشر امام خميني، 1377.
بكار، عثمان، تاريخ و فلسفه علوم اسلامي، ترجمه محمدرضا مصباحي، مشهد، بنياد پژوهشهاي اسلامي، 1386.
بينش، عبدالحسين، آشنايي با تاريخ تمدن اسلامي، قم، زمزم هدايت، 1388.
توين بي، آرنولد، خلاصه دوره دوازده جلدي بررسي تاريخ تمدن، ترجمه محمدحسين آريا، تهران، اميركبير، 1376.
ثواقب، جهانبخش، «عوامل مؤثر در رشد و گسترش تمدن اسلامي»، مشكوة، ش 66، بهار 1379، ص 37ـ23.
دورانت، ويل، مشرق زمين گاهواره تمدن، ترجمه احمد آرام، ع. پاشايي، اميرحسين آريانپور، تهران، سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامي، 1365.
دهخدا، علياكبر، لغت نامه، تهران، دانشگاه تهران،1372.