Volume 18, Issue 1, No 50, Year 2026, Pages 45-62
A Critical Study of the Orientalists' Perspectives on Abrogation in the Qur'an with Emphasis on the Event of Changing the Qibla
Article Type:
Research
Writers:
Mohammad hasan Elahizadeh / Associate Professor, Department of History, Birjand University / mhelahizadeh@birjand.ac.ir
Abstract:
The rise of Islam, which was considered abrogative of previous religions, provoked a reaction from Christians and Jews who regarded Islam as a rival religion, and thus started to cast doubt on the verses of the Qur'an by claiming contradiction in its verses. Changing the Qibla was one of the topics that attracted the maximum attention of orientalists. This research mainly addresses the orientalists’ reaction to the change of the Qibla and the answer that can be given to them. The results show that some writers, under the domination of colonial views, considered the abrogation of the rules as a way to cover the prophetic mission of the Prophet, but the free writers described the change of Qibla as a sign of the Jews' cooperation with the Prophet. In addition to reasons such as testing the Muslims and reacting to Jewish taunts, the important point is the Jews hostile and deceptive attitude towards the Muslims.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :بررسی انتقادی دیدگاه مستشرقان درباره نسخ در قرآن با تأکید بر ماجرای تغییر قبله
Abstract:
ظهور دین اسلام که ناسخ ادیان و شرایع پیشین به شمار می آید، واکنش مسیحیان و یهودیان را برانگیخت. آنان اسلام را دینی رقیب می دانستند. به همین سبب، طرحی برای شبهه افکنی در آیات قرآن به راه انداختند که محور آن، ادعای تناقض در آیات قرآن بود. تغییر قبله ازجمله موضوعاتی بود که توجه حداکثری مستشرقان را به خود جلب نمود. سؤال اصلی تحقیق این است که مستشرقان از تغییر قبله چه انگاره ای داشته اند؟ و چه پاسخی می توان به سخنانشان داد؟ نتایج نشان داد که برخی از نویسندگان تحت سیطره دیدگاه های استعماری، نسخ احکام را راهکاری برای پوشاندن برنامه نبوت پیامبر(ص) می دانستند، اما نویسندگان آزاد تغییر قبله را همراهی یهودیان با پیامبر(ص) عنوان می کردند. علاوه بر دلایلی همچون امتحان مسلمانان و واکنش به طعنه های یهود، نکته مهم رفتار خصومت آمیز و فریبکارانه یهود با مسلمانان است.
References:
- ابناثير، عليبن محمد، الکامل في التاريخ، بيروت، دارصادر، 1965م.
- ابنسعد، محمدبن، الطبقات الکبرى، تحقيق محمد عبدالقادر عطا، بيروت، دارالکتب العلميه، 1410ق.
- ابنكثير دمشقي، اسماعيلبن عمر، البداية و النهاية، بيروت، دارالفکر، 1407ق.
- ابنمنظور، محمدبن مکرم، لسان العرب، بيروت، دارصادر، 1414ق.
- ابنهشام، عبدالملكبن، السيرة النبويه، تحقيق مصطفى السقا و ديگران، بيروت، دارالمعرفه، بيتا.
- اسعدي، مرتضي، مطالعات اسلامي در غرب انگليسي زبان از آغاز تا شوراي دوم واتيکان (1965)، تهران، سمت، 1381.
- امامي، محمد و مصطفي احمدي، «رويکرد مستشرقان پيرامون نسخ در قرآن»، 1393، قرآنپژوهي خاورشناسان، ش 16، ص 37ـ52.
- آخوندي، علياصغر، «نسخ از ديدگاه شيخ طوسي»، 1386، پژوهشهاي قرآني، ش 49، ص 298ـ333.
- آلوسي، سيدمحمود، روح المعاني في تفسير القرآن العظيم، بيروت، دارالکتب العلميه، 1415ق.
- بخشايش اردستاني، احمد، «فوکو و نظريه دانش، قدرت و رژيم حقيقت»، 1388، دانشنامه واحد علوم و تحقيقات، ش73، ص 43ـ52.
- بيهقي، ابوبکر، دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشريعة، تحقيق عبدالمعطى قلعجى، بيروت، دارالكتب العلميه، 1405ق.
- تخته داريان، مهري، علل تغيير قبله و پيامدهاي آن، پاياننامه کارشناسي ارشد، تهران، دانشگاه آزاد اسلامي، 1391.
- حائز، قاسم، «بررسي آراي مفسران دربارة آيه نسخ»، 1381، مقالات و بررسيها، ش 72، ص 81ـ98.
- حلي، حسنبن يوسف، مبادي الوصول الي علم الاصول، تحقيق عبدالحسين محمدعلي بقال، قم، مکتبة الاعلام الاسلامي، 1404ق.
- خوئي، سيدابوالقاسم، البيان في تفسير القرآن، بيروت، دارالزهراء، 1395ق.
- دهخدا، علياکبر، لغتنامه، تهران، دانشگاه تهران، 1377.
- ذهبي، شمسالدين محمد، تاريخ الاسلام و وفيات المشاهير و الأعلام، تحقيق عمر عبدالسلام تدمرى، بيروت، دارالكتاب العربى، 1413ق.
- راغب اصفهاني، حسينبن محمد، المفردات في غريب القرآن، بيجا، دفتر نشر الکتاب، 1404ق.
- زرقاني، محمدعبدالعظيم، مناهل العرفان في علوم القرآن، بيروت، دار احياء التراث العربي، 1416ق.
- زمخشري، محمودبن عمر، الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل، بيروت، دارالکتاب العربي، 1407ق.
- سبحاني، جعفر، فروغ ابديت، قم، بوستان کتاب، 1385.
- سعيد، ادوارد، شرقشناسي، ترجمة لطفعلي خنجي، تهران، اميرکبير، 1386.
- سيوطي، جلالالدين، الاتقان في علوم القرآن، تحقيق محمد ابوالفضل ابراهيم. قاهره، مکتبة دارالتراث، بيتا.
- شاهبيگي، حامد و محمدعلي رضايي اصفهاني، «بررسي ديدگاههاي مستشرقان درباره نسخ آيات قرآن»، 1397، قرآنپژوهي خاورشناسان، ش 25، ص 63ـ88.
- شريفي، علي، بررسي و نقد ديدگاههاي مستشرقان درباره نسخ قرآن کريم، رشت، مبين، 1387.
- طباطبائي، سيدمحمدحسين، الميزان في تفسير القرآن، قم، اسماعيليان، 1393.
- ـــــ ، قرآن در اسلام، تحقيق سيدهادي خسروشاهي، قم، بوستان کتاب، 1339.
- طبرسي، فضلبن حسن، اعلام الوري باعلام الهدي، قم، مؤسسة آلالبيت، 1417ق.
- طبري، محمدبن جرير، تاريخ الأمم و الملوك، تحقيق محمدابو الفضل ابراهيم، بيروت، دارالتراث، 1387ق.
- عريضي، عليحسن، فتح المنان في نسخ القرآن، مصر، مکتبة الخانجي، 1973م.
- عسکري، سيدمرتضي، القرآن الکريم و روايات المدرستين، قم، دانشکده اصول الدين، 1431ق.
- علمالهدي، سيدمرتضي، الذريعة الي اصول الشريعه، تصحيح ابوالقاسم گرجي، تهران، دانشگاه تهران، 1376.
- فخررازي، محمدبن عمر، التفسير الکبير، بيروت، داراحياء التراث العربي، 1420ق.
- فراهيدي، خليلبن احمد، کتاب العين، قم، دارالهجره، 1410ق.
- قدردان قراملکي، محمدحسن «اسلام و نسخ اديان»، 1378، کيهان انديشه، ش 83، ص 128ـ146.
- مجلسي، محمدباقر، بحارالانوار، بيروت، دار احياء التراث العربي، 1403ق.
- محقق حلي، جعفربن حسن، معارج الاصول، قم، مؤسسة آلالبيت للطباعه و النشر، 1403ق.
- معين، محمد، فرهنگ فارسي، تهران، سپهر، 1366.
- موسوي، سيدابراهيم، «رهيافتي فراموششده از پديده نسخ در کلام اماميه»، 1395، تحقيقات کلامي، ش 4، ص 83ـ98.
- مولانا، حميد، «رسانهها و انگارهسازي»، 1375، رسانه، سال هشتم، ش 2، ص 10ـ17.
- مولايينيا، عزتالله، نسخ در قرآن، تهران، رايزن، 1378.
- نوري زنجاني، محمداسماعيل، «آيات مرتبط با رخدادها؛ تغيير قبله از بيتالمقدس به کعبه»، 1395، مبلغان، ش 201، ص 11ـ24.
- نيلساز، نصرت و همكاران، «بررسي ويژگيهاي اخلاقي يهود عصر پيامبر و نقش آنان در شبهة تغيير قبله از منظر قرآن»، 1395، پژوهشنامه معارف قرآني، ش 26، ص 119ـ142.
- واقدي، محمدبن عمر، المغازي، بيروت، مؤسسة الاعلمي للمطبوعات، 1409ق.
- يعقوبي، احمدبن ابييعقوب، تاريخ يعقوبي، بيروت، دار صادر، بيتا.
- Andrae, Tor, Mohammed: The Man and His Faith, London, Routledge, 2013.
- Arnold, Thomas Walker, the Preaching of Islam, Westminster, A. Constable and Company, 1896.
- Brockelmann ,Carl , History of the Islamic Peoples, New York, Capricorn Books, 1960.
- Draycott, G M, Mahomet Founder of Islam, New York, Dodd, Mead & company, 1916.
- Gibb, Alexander Rosskeen Hamilton, Mohammedanism: a Historical Survey, London, Oxford University Press, 1969.
- Gibbon, Edward, Life of Mahomet, Houghton, Mifflin, 1881.
- Horn, A.S, Oxford dictionary, seventh edition, 2005.
- Irving, Washington, Life of Mohammed, Ipswich Press, Ipswich Press, 1989.
- Jeffery, Arthur, Islam: Muhammad and His Religion, New York, Liberal Arts Press, 1958.
- Reeland, Adrianus, four Treatises Concerning the Doctrine, Discipline and Worship of the Mahometanism, London, J. Darby, 1712.
- Rodinson, Maxime, Muhammad, London, Penguin Books, 1971.
- Watt ,William Montgomery, Muhammad at Mecca, London, Clarendon Press, 1953.
- Wilhelm Koelle, Sigismund, Mohammed and Mohammedanism, London, Rivingtons, 1889.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Sirousi, Raziyeh, Elahizadeh, Mohammad hasan. (2026) A Critical Study of the Orientalists' Perspectives on Abrogation in the Qur'an with Emphasis on the Event of Changing the Qibla. , 18(1), 45-62
Raziyeh Sirousi; Mohammad hasan Elahizadeh."A Critical Study of the Orientalists' Perspectives on Abrogation in the Qur'an with Emphasis on the Event of Changing the Qibla". , 18, 1, 2026, 45-62
Sirousi, R, Elahizadeh, M.(2026) 'A Critical Study of the Orientalists' Perspectives on Abrogation in the Qur'an with Emphasis on the Event of Changing the Qibla', , 18(1), pp. 45-62
