Pages:
73-92
Receive Date: 2025/04/06
Accept Date: 2025/04/06
Abstract:
A complete and better introduction to the Caliphate period of Amir al-Mu'minin Ali (PBUH) requires increasing our awareness of the currents of this time and their typology. In this period, for the first time in Islam, various religious currents appeared side by side, and the Islamic society became an arena for the confrontation of these intellectual and cultural currents. Stating the theoretical foundations, the hypothesis of this discussion is presented in this research, then the intellectual and cultural flow of "Qa'edin" (the Sedentary) is introduced and described carefully. The typology of the "Qa'edin" movement in this research is based on the method of "historical induction" and an attempt has been made to identify and express all aspects of this movement and its influence on the category of obedience to Amir al-Mu'minin Ali (PBUH). The main mission of this research is the study of the Qa'edin current based on the issues that arose in the society during the reign of Imam Ali (PBUH). Knowing the intellectual foundations, an attempt has been made to clarify the roots and consequences of the emergence of Qa'edin and their effects in this era. The findings show that the "Qa'edin" movement has its roots in the thoughts of people like Ibn Mas'oud and his students, and the readers (Qurra') also played a role in expanding Qa'edin thought and foundations. The Arab tribal system, wars and killings among Muslims were also very influential on the promotion of Qa'edin current, which resulted in the expansion of Qa'edin thinking and the promotion of disobedience in the Islamic society of this period.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :جریانشناسی قاعدین در حکومت علوی؛ ریشهها و پیامدها
Abstract:
معرفی کامل و بهتر دوره خلافت امیرمؤمنان علی(ع) مستلزم افزایش آگاهی های ما از جریان های این زمان و گونه شناسی آنهاست. در این دوره، برای نخستین بار در اسلام، جریان های دینی گوناگون در کنار هم ظهور یافتند و جامعه اسلامی عرصه ای برای تقابل این جریان های فکری و فرهنگی گردید. در این پژوهش پس از بیان مبانی نظری، فرضیه این بحث ارائه شده، سپس جریان فکری و فرهنگی «قاعدین» معرفی و به دقت توصیف شده است. گونه شناسی جریان «قاعدین» در این تحقیق بر پایه شیوه «استقرای تاریخی» استوار بوده و تلاش شده است تمام ابعاد این جریان و تأثیرگذاری آن بر مقوله اطاعت پذیری از امیرمؤمنان(ع) شناسایی و بیان شود. جریان شناسی قاعدین مبتنی بر مسائل پدیدآمده در جامعه دوران حکومت امام علی(ع)، رسالت اصلی این تحقیق است و سعی شده تا با شناخت بنیان های فکری، ریشه ها و پیامدهای ظهور قاعدین، به تأثیرهای آنان در این دوران توجه شود و تصویری روشن از چگونگی ظهور و پیامدهای آنان ارائه گردد. یافته های این پژوهش نشان می دهد جریان «قاعدین» ریشه در تفکرات افرادی همچون ابن مسعود و شاگردانش دارد و قراء نیز در گسترش اندیشه و مبانی قاعدین نقش آفرین بودند. افزون بر این، نظام قبیله ای عرب و جنگ و کشتار میان مسلمانان نیز بر ترویج قاعدی گری بسیار تأثیرگذار بود و نتیجه گسترش تفکر قاعدین ترویج اطاعت گریزی در جامعه اسلامی این دوره بود.
References:
- نهجالبلاغه، تصحيح صبحي صالح، قم، هجرت، 1414ق.
- ابن ابيالحديد، عبدالحميدبن هبةالله، شرح نهج البلاغه، قم، كتابخانة آيتالله مرعشي نجفي، 1404ق.
- ابنحجر عسقلانی، احمدبن على، الإصابة فى تمييز الصحابه، بيروت، دارالكتب العلميه، 1415ق.
- ابنحزم، على، الاحكام فى اصول الاحكام، بيروت، دارالفكر، 1405ق.
- ابنسعد، محمد، الطبقات الكبرى، تحقيق محمد عبدالقادر عطا، بيروت، دارالكتب العلميه، 1410ق.
- ابنمنظور، محمدبن مكرم، لسان العرب، ط. الثالثه، بيروت، دارصادر، 1414ق.
- احمدبن حنبل، مسند احمد، بيروت، دارصادر، بيتا.
- اسکافي، محمدبن عبدالله، المعيار و الموازنة في فضائل الإمام اميرالمؤمنين علىبن ابىطالب، بيروت، بينا، 1402ق.
- بخاري، محمدبن اسماعيل، صحيح بخاري، بيروت، دارالفکر، 1401ق.
- بختياري، شهلا و همكاران، «سنخشناسي رفتار سياسي مخالفان امام علي در دوره خلافت»، مطالعات تاريخ فرهنگي، 1390، ش 8، ص 1-26.
- بلاذري، احمدبن يحيى، انساب الاشراف، تحقيق سهيل زكار و رياض زركلى، بيروت، دارالفكر، 1417ق.
- ثقفي کوفي، ابراهيمبن محمد، الغارات، تهران، انجمن آثار ملى، 1353.
- جعفري، سيدحسين، تشيع در مسير تاريخ، چ ششم، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، 1382.
- حاکم نيشابوري، محمدبن عبدالله، المستدرک علي الصحيحين، تحقيق يوسف عبدالرحمن مرعشلي، بيروت، دارالمعرفه، بيتا.
- حجتي کرماني، علي، تاريخ و علوم قرآن، چ پنجم، تهران، بنياد قرآن، 1360.
- خادملو، مهدیرضا، «قاعدین دلایل، انگیزهها و نتایج عملکرد آنان در زمان خلافت علي»، نامه تاریخپژوهان، 1386، ش 12، ص 18-53.
- خاکرند، شکرالله، سير تمدن اسلامي، چ دوم، قم، بوستان کتاب، 1392.
- خراساني پاريزي، ابراهيم، نقش قاعدين در حکومت امام علي، چ دوم، تهران، زعیم، 1380.
- خطيب بغدادي، احمدبن علي، تقييد العلم، چ دوم، دار احياء السنة النبويه، 1974.
- دورکيم، اميل، قواعد روش جامعهشناسي، ترجمة عليمحمد کاردان، چ ششم، تهران، دانشگاه تهران، 1383.
- دينوري، احمدبن داود، الأخبار الطوال، قم، منشورات الرضى، 1368.
- ذهبي، شمسالدین، تاريخ الاسلام، تحقيق عمر عبدالسلام تدمرى، چ دوم، بيروت، دارالكتاب العربى، 1413ق.
- رنجبران، داود، در راه نشستگان، تهران، دفتر نشر معارف، 1395.
- روشه، گي، تغييرات اجتماعي، چ بيست و دوم، تهران، نشر ني، 1391.
- الزين، حسن، حکومت امام علي، ترجمة امير سلماني رحيمي، مشهد، بنياد پژوهشهاي اسلامي، 1386.
- سلیمانی، جواد، «ضرورت بازنگرى در نقش جريان اعتزال در حکومت اميرمؤمنان»، تاریخ در آیینه پژوهش، 1383، ش 1، ص 113-128.
- سیدبن طاووس، علىبن موسي، اليقين باختصاص مولانا علي بإمرة المؤمنين، قم، دارالكتاب، 1413ق.
- شريعتي، محمدتقي، خلافت و ولايت از ديدگاه قرآن و سنت، تهران، بينا، بيتا.
- صفري فروشاني، نعمتالله، کوفه از پيدايش تا عاشورا، تهران، مشعر، 1391.
- طبري، محمدبن جرير، تاريخ الامم و الملوک، ط. الثانیه، بيروت، دارالتراث، 1387ق.
- طوسى، محمدبن حسن، الأمالي، قم، دارالثقافه، 1414ق.
- عباسی، علیاکبر و هادی وکیلی، «تأثير کشتار صفين بر گسترش قاعدين»، تاریخ در آیینه پژوهش، 1392، ش 1، ص 49-62.
- غيبغلامي، حسين، محو السنة أو تدوينها، قم، الهادي، 1419ق.
- گلابي، سياوش، اصول و مباني جامعهشناسي، تهران، فردوس، 1372.
- ليتل، دانيل، تبيين در علوم اجتماعي، ترجمة عبدالکريم سروش، تهران، صراط، 1373.
- مسعودي، عليبن حسين، مروج الذهب، چ دوم، قم، دارالهجره، 1409ق.
- معرفت، محمدهادي، تفسير و مفسران، ترجمه مؤسسة فرهنگي تمهيد، قم، مؤسسه فرهنگي تمهيد، 1379.
- مفتخري، حسين، «قراء و نقش ايشان در تحولات قرن اول هجري»، تاريخ اسلام، 1384، ش 22، ص 63-110.
- مفيد، محمدبن محمدبن نعمان، الأمالي، قم، كنگره شيخ مفيد، 1413ق.
- ـــــ ، الجمل و النصرة لسيد العترة في حرب البصره، قم، كنگره شيخ مفيد، 1413ق.
- مقريزي، تقيالدين، إمتاع الأسماع، بيروت، دارالكتب العلميه، 1420ق.
- منقري، نصربن مزاحم، وقعة صفين، تحقيق عبدالسلام محمد هارون، قم، کتابخانۀ آیتالله مرعشي نجفي، 1404ق.
- ولهاوزن، ژوليس، الخوارج و الشيعه، ترجمه عبدالرحمان بدوي، کويت، بينا، 1976.
- هيندز، مارتين، «ريشهشناسي جريانهاي سياسي کوفي در نيمه نخست قرن اول هجري»، ترجمة محمدعلي رنجبر، تاريخ اسلام، 1381، ش 9، ص 119-162.
- يعقوبي، احمدبن ابييعقوب، تاريخ يعقوبى، بيروت، دارصادر، بيتا.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Sharifi, Seyed Mohsen.(2025) An Anlaysis of Qa'edin (the Sedentary) Current in 'Alawi Government; Roots and Consequences . , 19(2), 73-92
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Seyed Mohsen Sharifi."An Anlaysis of Qa'edin (the Sedentary) Current in 'Alawi Government; Roots and Consequences ". , 19, 2, 2025, 73-92
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Sharifi, S.(2025) 'An Anlaysis of Qa'edin (the Sedentary) Current in 'Alawi Government; Roots and Consequences ', , 19(2), pp. 73-92
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Sharifi, S. An Anlaysis of Qa'edin (the Sedentary) Current in 'Alawi Government; Roots and Consequences . , 2025; 19(2): 73-92