The practical conduct of Afghan Sunni Scholars in visiting the holy shrine of Imam Reza disapproves the Wahhabi point of view, which prohibits and forbids the Muslims from appealing to the Shrines of religious characters, while destroying the shrines and insulting them. The question of this research is to investigate and analyze the importance of visiting Imam Reza’s shrine in the eyes of Afghan Sunni scholars until the emergence of the Safavid dynasty. Criticizing the Wahhabi idea, which considers visiting the shrines non-monotheistic, the motivation of this research is to analyze the trip of Afghan Sunni scholars who visit Imam Reza and appeal to him. Collecting library data and using a descriptive-analytical method, I have described and explained the position and importance of visiting Imam Reza's shrine for the Sunni scholars to achieve this goal. The outcome of this research is the explanation of the presence of Afghan Sunni scholars to visit the shrine of Imam Reza, in the form of having the honor of visiting the shrine, praying next to the shrine, and appealing to him. The presence of these scholars for visiting Imam Reza is in contrary to the view of Wahhabism, which are active in Islamic countries, including Afghanistan, today and prevent people from visiting the shrines of Imam’s descents and other religious characters, and they consider traveling to visit the shrines of the Prophet's family unpermitted.
Title :سیرهی علما و اندیشمندان اهلسنت در زیارت قبور اهلبیت پیامبر(ص)؛ مطالعهی موردی، زیارت امام رضا(ع) توسط بزرگان اهلسنت افغانستان تا ظهور صفویه
Abstract:
سیرهی عملی بزرگان اهل سنت افغانستان در زیارت مزار مطهر امام رضا(ع)، مهر بطلانی است بر دیدگاه وهابیت که ضمن تخریب مزارات و اهانت به آنها، مردم مسلمان را از توسل و تبرک به مزارات بزرگان دینی و مذهبی منع و نهی می کنند. مسئلهی این پژوهش بررسی و تحلیل جایگاه زیارت امام رضا(ع) نزد بزرگان اهل سنت افغانستان تا ظهور صفویه است. این پژوهش با انگیزهی واکاوی سفر بزرگان اهل سنت افغانستان برای زیارت امام رضا(ع)و توسل به آن حضرت، با رویکرد نقد دیدگاه وهابیت که زیارت را منافات با توحید می دانند، انجام گرفته است. نیل به این مقصد، در سایهی توصیف و تبیین جایگاه و اهمیت زیارت امام رضا(ع) نزد بزرگان اهل سنت با گردآوری داده های کتابخانه ای با روش توصیفی ـ تحلیلی است. برآیند این پژوهش، تبیین حضور بزرگان اهل سنت افغانستان برای زیارت حرم امام رضا(ع) است که در قالب تشرف به حرم آن حضرت، زیارت آن امام معصوم(س)، دعا و نیایش در کنار مضجع آن امام همام و توسل به آن حضرت تبلور یافته است. حضور این بزرگان برای زیارت امام رضا(ع) برخلاف دیدگاه وهابیت است که امروزه در کشور های اسلامی، ازجمله افغانستان، فعالیت دارند و مانع حضور مردم برای زیارت قبور امام زادگان و بزرگان می شوند و سفر برای زیارت اهل بیت پیامبر(ص) را امری ناروا می دانند.
عسكرى، حسنبن عبدالله، الفروق في اللغة، بيروت، دارالآفاق الجديده، 1400ق.
فخررازى، محمدبن عمر، المطالب العالية من العلم الإلهي، بيروت، دارالکتاب العربي، 1407ق.
فراهيدى، خليلبن احمد، كتاب العين، چ دوم، قم، هجرت، 1409ق.
فوزان، صالح، اعانة المستفيد بشرح كتاب التوحيد، چ سوم، بيجا، مؤسسة الرسالة، 1423ق.
فيض كاشانى، ملامحسن، تفسير الصافي، چ دوم، تهران، صدر، 1415.
فيومى، احمدبن محمد، المصباح المنير في غريب الشرح الكبير، چ دوم، قم، هجرت، 1414ق.
قاري هروي، عليبن محمد، شرح الشفا، بيروت، دارالكتب العلميه، 1421ق.
قاضى عياض، الشفاء بتعريف حقوق المصطفى، چ دوم، عمان، دار صادر، 1407ق.
قرشى، علياكبر، قاموس قرآن، چ ششم، تهران، دار الكتب الاسلاميه، 1412ق.
کسائي، نورالله، «ابنحبان بستي، تحصيلات، سفرها، آثار علمي و خدمات آموزشي»، تحقيقات اسلامي، 1374، سال دهم، ش 1و2، ص 69-82.
کليني، محمدبن يعقوب، الکافي، چ چهارم، تهران، دار الكتب الاسلاميه، 1407ق.
گرديزي، ابوسعيد عبدالحيبن ضحاك، زين الاخبار، تحقيق و تصحيح عبدالحي حبيبي، تهران، دنياي کتاب، 1363.
مدرس رضوي، محمدتقي، سالشمار وقايع مشهد در قرنهاي پنجم تا سيزدهم، به کوشش ايرج افشار، مشهد، آستان قدس رضوي، 1378.
مدني شيرازي، سيدعلىخان، الطراز الأول و الكناز لما عليه من لغة العرب المعول، تحقيق و تصحيح مؤسسة آلالبيت لإحياء التراث، مشهد، مؤسسة آل البيت لاحياء التراث، 1384.
مشار، خان بابا، مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى از آغاز چاپ تاكنون، بيجا، بينا، 1340ق.
مصطفوى، حسن، التحقيق في كلمات القرآن الكريم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، 1368.
موصلي البلدحي، عبداللهبن محمود، الاختيار لتعليل المختار، تعليقه شيخ محمود ابودقيقه، قاهره، مطبعة الحلبي، 1356ق.
مولي خسرو، محمدبن فرامرز، بيتا، دررالحكام شرح غررالأحكام، بيجا، دار احياء الكتب العربيه، بيتا.
ميرخواند، ميرمحمدبن سيد برهانالدين، تاريخ روضة الصفا، تهران، کتابفروشي مرکزي، 1339.
Abdolmohammadi Banchenari, Hosein, Ziayi, Mohammad reza. (2026) The Conduct of the Sunni Scholars in Visiting the Shrines of the Prophet's Family; A Case Study, Visiting Imam Reza’s Shrine by the Sunni Scholars of Afghanistan until the Rise of the Safavids. , 20(1), 123-137
Hosein Abdolmohammadi Banchenari; Mohammad reza Ziayi."The Conduct of the Sunni Scholars in Visiting the Shrines of the Prophet's Family; A Case Study, Visiting Imam Reza’s Shrine by the Sunni Scholars of Afghanistan until the Rise of the Safavids". , 20, 1, 2026, 123-137
Abdolmohammadi Banchenari, H, Ziayi, M.(2026) 'The Conduct of the Sunni Scholars in Visiting the Shrines of the Prophet's Family; A Case Study, Visiting Imam Reza’s Shrine by the Sunni Scholars of Afghanistan until the Rise of the Safavids', , 20(1), pp. 123-137
Abdolmohammadi Banchenari, H, Ziayi, M. The Conduct of the Sunni Scholars in Visiting the Shrines of the Prophet's Family; A Case Study, Visiting Imam Reza’s Shrine by the Sunni Scholars of Afghanistan until the Rise of the Safavids. , 2026; 20(1): 123-137