Volume 5, Issue 1, No 17, Year 2026, Pages 39-61
The Relations between Ottomans and Uzbeks and Its influence on the Survival of the Safavid Government under Shah Tahmasp
Article Type:
Promotional
Writers:
Abstract:
Assistant Professor of History in Shiraz University
Because of waging wars against European countries, Ottomans under sultan Suleyman tried not to use gunboat diplomacy in dealing with Iran and even refrained from instigating Uzbeks against Safavids. However, when they were disengaged from European wars on the one hand. and hostihty between the Uzbecks and the shi'i sect (Iran) was intensified by political and religious differences on the other both Ottomans and Uzbeks launched synchronous attacks on both western and eastern frontiers of Iran. Comman language, race and religion as well as the idea of revival of caliphate were among the factors uniting Ottomans and Uzbeks against
Safavids' religious and political claims.
This study investigates the manner of and the reason for unification of Ottomans and Uzbeks under Safavid Shah Tahmasp. This article is intended to study sultan Syleyman's policy regarding Iran and especially his diplomacy in dealing with Uzbeks of Transoxania, and enumerate the consequences of the unification of the two Sunni governments in eastern and western Iran for Safavid state. In effect, this study seeks to review some of the internal relations in Muslim world during 10th / 16th century
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :تأثیر روابط عثمانیان و ازبکان بر حیات دولت صفوى در عصر شاه طهماسب
Abstract:
عثمانيان در دوره سلطان سليمان قانونى، با پرداختن به جنگهاى اروپايى، از ديپلماسى نظامى خود درباره ايران كاستند و حتى از تحريك ازبكان عليه صفويان خوددارى كردند. اما با رهايى از جنگهاى اروپايى و نيز تحريك شدن حساسيتهاى سياسى و مذهبى ازبكان، يورشهاى همزمانى در مرزهاى شرقى و غربى ايران رخ داد. زبان، نژاد و مذهب مشترك و انديشه تجديد خلافت، عوامل اتحاد عثمانيان و ازبكان عليه ادعاهاى مذهبى و سياسى صفويان بوده است.
اين پژوهش، چگونگى اتحاد عثمانيان و ازبكان را در دوره شاه طهماسب صفوى بررسى و علتيابى مىكند. در اين مقاله بر آنيم سياستهاى سلطان سليمان عثمانى را در زمينه ايران و به ويژه ديپلماسى وى را درباره ازبكان ماوراءالنهر واكاوى كنيم و پىآمدهاى اتحاد دو دولت سنىمذهب در شرق و غرب ايران را بر حيات دولت صفوى در اين دوران برشماريم. در واقع، اين پژوهش، بخشى از روابط درونى در جهان اسلام را در سده دهم هجرى/ شانزدهم ميلادى بررسى مىكند.
References:
- 1. استرآبادى، سيدحسن بن مرتضى حسينى، تاريخ سلطانى (از شيخ صفى تا شاه صفى)، به كوشش: احسان اشراقى، تهران، انتشارات علمى، 1364.
- 2. اسكندربيگ تركمان، تاريخ عالم آراى عباسى، به كوشش: ايرج افشار، جلد 1، تهران، اميركبير، 1334.
- 3. افوشتهاى نطنزى، محمود بن هدايتالله، نقاوه الاثار فى ذكر الاخيار، به اهتمام: احسان اشراقى، تهران، بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1350.
- 4. براون، ادوارد، تاريخ ادبيات ايران از صفويه تا عصر حاضر، ترجمه: بهرام مقدادى، جلد 4، تهران، مرواريد، 1369.
- 5. بيانى، خانبابا، تاريخ نظامى ايران در دوره صفويه، تهران، ستاد بزرگ ارتشتاران، 1353.
- 6. ثابتيان، ذبيحاللّه، اسناد و نامههاى تاريخى و اجتماعى در دوره صفويه، تهران، كتابخانه ابنسينا، 1343.
- 7. جى. شاو، استانفورد، تاريخ امپراتورى عثمانى و تركيه جديد، ترجمه: محمود رمضانزاده، جلد 1، مشهد، معاونت فرهنگى آستان قدس رضوى، 1370.
- 8. حاجيانپور، حميد، «روابط ايرانيان و ازبكان در دوره شاه طهماسب صفوى» ، مجله علمى پژوهشى دانشكده ادبيات و علوم انسانى دانشگاه اصفهان، شماره 18و 19، 1378.
- 9. حقى اوزون چارشى لى، اسماعيل، تاريخ عثمانى، ترجمه: ايرج نوبخت، تهران، انتشارات نوبخت، 1369.
- 10. خواندمير، امير محمود، تاريخ شاه اسماعيل و شاه طهماسب صفوى، تصحيح: محمدعلى جراحى، تهران، نشر گستره، 1370.
- 11. رحيمزاده صفوى، زندگانى شاه اسماعيل صفوى، به اهتمام: يوسفپور صفوى، تهران، كتابفروشى خيام، 1341.
- 12. روملو، حسن بيگ، احسن التواريخ، تصحيح: عبدالحسين نوايى، جلد 12، تهران، انتشارات بابك، 1357.
- 13. صفوى، شاه طهماسب، تذكره شاه طهماسب، به كوشش امرالله صفرى، انتشارات شرق، 1363.
- 14. طاهرى، ابوالقاسم، تاريخ اجتماعى و سياسى ايران از مرگ تيمور تا شاه عباس، تهران، كتابهاى جيبى، 1351.
- 15. عبدى بيگ شيرازى، تكمله الاخبار، تصحيح: عبدالحسين نوايى، تهران، نشر نى، 1369.
- 16. غفارى كاشانى، قاضى احمد بن محمد، تاريخ جهان آرا، تهران، حافظ، 1343.
- 17. قزوينى، يحيى بن عبداللطيف، لبالتواريخ، تهران، انتشارات بنياد گويا، 1363.
- 18. قمى، قاضى احمد منشى، خلاصهالتواريخ، تصحيح: احسان اشراقى، جلد 1، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1359.
- 19. مجهول، عالم آراى شاه طهماسب، به كوشش: ايرج افشار، تهران، دنياى كتاب، 1370.
- 20. نوايى، عبدالحسين، اسناد مكاتبات تاريخى ايران از تيمور تا شاه اسماعيل، تهران، بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 2536 شاهنشاهى.
- 21. ، شاه اسماعيل صفوى، (مجموعه اسناد و مكاتبات تاريخى)، تهران، انتشارات ارغوان، 1368.
- 22. ، شاه طهماسب صفوى، (مجموعه اسناد و مكاتبات تاريخى)، تهران، انتشارات ارغوان، 1368.
- 23. هامرپورگشتال، يوزف، تاريخ امپراتورى عثمانى، ترجمه ميرزا زكى علىآبادى، جلد 2، تهران، انتشارات زرين، 1367.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Hajiyanpoor, Hamid. (2026) The Relations between Ottomans and Uzbeks and Its influence on the Survival of the Safavid Government under Shah Tahmasp. , 5(1), 39-61
Hamid Hajiyanpoor."The Relations between Ottomans and Uzbeks and Its influence on the Survival of the Safavid Government under Shah Tahmasp". , 5, 1, 2026, 39-61
Hajiyanpoor, H.(2026) 'The Relations between Ottomans and Uzbeks and Its influence on the Survival of the Safavid Government under Shah Tahmasp', , 5(1), pp. 39-61
