, Volume 10, Issue 1, No 34, Year 2025 , Pages 5-26

    A Review of the Reasons behind Instability of Khawariji Thought in Sistan

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    Javad Bahraminia / MA student of history of Islam, University of Sistan and Baluchistan / jbahraminyia@yahoo.com
    Seyed ahmad / Assistant professor of history department, University of Sistan and / aghili@lihu.usb.ac.ir
    Abstract: 
    Kharijites were an influential group in the events of first centuries ('AH'), which was first developed as an independent sect during Imam Ali's Caliphate and the battle of Siffin and opposed the idea of going to arbitration. When 'Umayyads took Caliphate, Khawarij sparked many uprisings against them, so they were being sued by 'Umayyad rulers. This made them relocate their activities in some regions far away from the center of Caliphate, including north west of Iran and Sistan. With the help of the local people of this region, Khawarij continued their military operations against 'Umayyads and 'Abbasids for about three centuries. At the end, they could not maintain their consistency and, as a result, transmuted into local people. The main question is: why did Khawariji ideas not last in Sistan? The reasons behind their failure in this regard seem to be: their use of violence and terror, their being subject to suppression by 'Umayyads, superiority of their combating wing over their ideological wing, and their inability to conform to the native culture of Sistan.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :تفکر خارجی‌گری در سیستان و بررسی علل ناپایداری آن
    Abstract: 
    خوارج به عنوان یکی از گروه های مؤثر در حوادث قرون اولیه‌ی هجری، برای نخستین بار در دوره‌ی خلافت امام علی(ع) و در جنگ صفّین به عنوان یک فرقه‌ی مستقل پدیدار گشتند و به مخالفت با حکمیت برخاستند. با انتقال خلافت به امویان، خوارج قیام های متعددی بر ضد بنی امیه برپا کردند. به همین سبب، تحت تعقیب حکام اموی قرار گرفتند و به ناچار فعالیت های خود را به مناطق دور از مرکز خلافت ازجمله مناطق جنوب شرقی ایران و سیستان انتقال دادند. خوارج که در سیستان به کمک مردم بومی این منطقه حدود سه قرن فعالیت های نظامی خود را در برابر امویان و عباسیان ادامه دادند؛ اما در نهایت نتوانستند موجودیت خود را در این منطقه تداوم بخشند و در میان بومیان استحاله شدند. پرسش اساسی این است که چرا تفکر خارجی گری در سیستان پایدار نماند؟ به نظر می رسد، عوامل ناکامی ایشان عبارتند از: رویه خشونت و ترور خوارج، سرکوب آنها توسط امویان، تقدم بازوی مبارزاتی خوارج بر بازوی عقیدتی آنها و ناتوانی خوارج در همسویی با فرهنگ بومی سیستان.
    References: 
    • ابن ابي الحديد، عبدالحميد‌، (1404ق) شرح نهج البلاغه،تحقيق محمد ابوالفضل ابراهيم، قم، مكتبة آية الله المرعشي النجفي.
    • ابن اثير، عز الدين‌بن علي،(1371) الكامل في التاريخ، ترجمه ابوالقاسم حالت و عباس خليلي، تهران، علمي.
    • ابن اعثم كوفي، ابومحمد احمد،(1411ق) الفتوح، تحقيق علي شيري، بيروت، دارالاضواء.
    • ابن العبري، (1377) تاريخ مختصر الدول، ترجمه عبدالمحمد آيتي، تهران، نشر علمي فرهنگي.
    • ابن خلدون، عبدالرحمن‌بن محمد، (1363) تاريخ ابن خلدون، ترجمه عبدالحميد آيتي، مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگي.
    • ابن فقيه، ابوبكر احمد‌بن محمد،(1416ق) البلدان، تحقيق يوسف الهادي، بيروت، نشر عالم الكتب.
    • ابن طقطقي، محمد‌بن علي‌بن طباطبا، (1360) الفخري، ترجمه محمد وحيد گلپايگاني، چ دوم، تهران، بنگاه ترجمه و نشر كتاب.
    • ابن عبدربه، شهاب الدين احمد، (1404ق) العقد الفريد، بيروت، دارالمكتبة العلمية.
    • اشپولر، برتولد، (1373) تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامي، ترجمه جواد فلاطوري و مريم مير احمدي، تهران، علمي فرهنگي.
    • اشعري، ابوالحسن علي،(1426ق) مقالات الاسلاميين، تحقيق نعيم زرزور، (بی‌جا) بیمكتبة العصرية.
    • اصفهاني، حمزة‌بن الحسن،(بي‌تا) سني ملوك الارض و الانبياء، بيروت، دارالمكتبة الحياة.
    • اسفرايني، طاهر‌بن محمد،(1403ق) التبصير في الدين، تحقيق كمال يوسف الحوت، لبنان، عالم الكتاب.
    • المبرد، ابوالعباس،(1417ق) الكامل في اللغة والادب، تحقيق محمد ابوالفضل ابراهيم، ط الثانية، قاهره، دارالفكر العربي.
    • باسورث، ادموند كليفورد،(1377) تاريخ سيستان، ترجمه حسن انوشه، چ دوم، تهران، امير كبير.
    • بلاذري، احمد‌بن يحيي،(1417ق) انساب الاشراف،تحقيق سهيل ذكار و رياض زركلي، بيروت، دارالفكر.
    • ـــــ ، (1337) فتوح البلدان، ترجمه محمد توكل، تهران، نقره.
    • بلعمي، ابوعلي،(1373) تاريخنامه طبري، تحقيق محمد روشن، چ سوم، تهران، البرز.
    • بغدادي، عبدالقاهر،(1977م) الفرق بين الفرق، ط الثانية، بيروت، دارالآفاق الجديد.
    • بيهقي، ابوالحسن، (1425ق) تاريخ بيهق، دمشق، دار اقراء.
    • پطروشفسكي، ايليا پاولويچ،(1353) اسلام در ايران، ترجمه كريم كشاورز، تهران، پيام.
    • حموي، ياقوت، (1995م) معجم البلدان، ط الثانية، بيروت، دارصادر.
    • شهرستاني، محمد‌بن عبدالكريم، (1404ق) الملل والنحل، به كوشش محمد سعيد كلياني، بيروت، دارالمعرفة.
    • صديقي، غلامحسين،(1372) جنبش‌هاي ديني ايراني، تهران، پاژنگ.
    • صفا، ذبيح الله،(1378) تاريخ ادبيات ايران، چ هفتم، تهران، فردوس.
    • طقوش، محمد سهيل، (1386) دولت امويان، ترجمه حجت الله جودكي، چ سوم، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    • راوندي، مرتضي،(1382) تاريخ اجتماعي ايران، چ دوم، تهران، نگاه.
    • ذهبي، شمس الدين محمد‌بن احمد،(1413ق) تاريخ اسلام، تحقيق عمر عبدالسلام تدمري، ط الثانية، بيروت، دارالكتب العربي.
    • كريستن سن، آرتور،(1368) ايران در زمان ساسانيان، چ ششم، تهران، دنياي كتاب.
    • گرانتوسكي و ديگران،(1359) تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز، تهران، پويش.
    • گرديزي، ابوسعيد،(1363) تاريخ گرديزي، تحقيق عبدالحي حبيبي، تهران، دنياي كتاب.
    • دينوري، ابوحنيفه احمد‌بن داود،(1371) اخبار الطوال، ترجمه محمد مهدوي دامغاني، چ چهارم، تهران، نشر ني.
    • دينوري، ابن قتيبه،(1380) امامت و سياست، ترجمه سيد ناصر طباطبايي، تهران، ققنوس.
    • زركلي، خيرالدين،(1989م) الاعلام، ط الثانية، بيروت، دارالعلم للملايين.
    • زرين كوب، عبدالحسين،(1386) تاريخ ايران پس از اسلام، چ يازدهم، تهران، اميركبير.
    • ـــــ ، (1382) تاريخ مردم ايران، چ هشتم، تهران، اميركبير.
    • زيدان، جرجي،(1352) تاريخ تمدن اسلام، ترجمه علي جواهركلام، چ چهارم، تهران، اميركبير.
    • تركمني آذر و پرگاري،(1385) تاريخ تحولات سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي ايران در دوره صفاريان و علويان، چ چهارم، تهران، سمت.
    • قزويني، زكريا‌بن محمد‌بن محمود،(1373) آثار البلاد و اخبار العباد، تهران، امير كبير.
    • مفتخري، حسين و حسين زماني،(1379) خوارج در ايران، تهران، مركز بازشناسي اسلام و ايران.
    • ـــــ ، (1387) تاريخ ايران از ورود اسلام تا پايان طاهريان، چ چهارم، تهران، سمت.
    • مسعودي، علي‌بن حسين،(1371) مروج الذهب، ترجمه ابوالقاسم پاينده، چ پنجم، تهران، علمي فرهنگي.
    • مفتخري، حسين، «خوارج در ايران»، (تابستان 1376)، مقالات و بررسي‌ها، ش61، ص 137-154.
    • ملطي، ابوالحسين محمد،(1977م) التنبيه والرد، ط الثانية، قاهره، مكتبة الازهرية للتراث.
    • منقري، نصر‌بن مزاحم،(1371) وقعة الصفين، ترجمه پرويز اتابكي، چ دوم، تهران، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامي.
    • تاريخ سيستان،(1366) تحقيق ملك الشعراي بهار، چ دوم، تهران، نشر كلاله خاور.
    • ولهاوزن، يوليوس،(1375) تاريخ سياسي صدر اسلام، ترجمه محمودرضا افتخارزاده، قم، معارف اسلامي.
    • يعقوبي، ابن واضح،(1371) تاريخ يعقوبي، ترجمه عبدالمحمد آيتي، چ ششم، تهران، علمي فرهنگي.
    • ـــــ ، (1422ق) البلدان، بيروت، دارالكتب العلمية.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Bahraminia, Javad, , Seyed ahmad.(2025) A Review of the Reasons behind Instability of Khawariji Thought in Sistan. , 10(1), 5-26

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Javad Bahraminia; Seyed ahmad ."A Review of the Reasons behind Instability of Khawariji Thought in Sistan". , 10, 1, 2025, 5-26

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Bahraminia, J, , S.(2025) 'A Review of the Reasons behind Instability of Khawariji Thought in Sistan', , 10(1), pp. 5-26

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Bahraminia, J, , S. A Review of the Reasons behind Instability of Khawariji Thought in Sistan. , 2025; 10(1): 5-26