, Volume 11, Issue 1, No 36, Year 2025 , Pages 23-47

    A Critical Review of the Literature and Research Works on Akhund Khorasani's Political Thoughts

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    Alireza Javadzadeh / Faculty member of IKI / Javadi4@qabas.net
    Abstract: 
    In our investigation of the life and political thoughts of Akhund Khorasani we can refer to three sources: 1. Akhund's works on politics; 2. The accounts written about Akhund by his contemporaries; 3. The analysis and research works on Akhund's life and political thoughts. There are two main opinions about the analysis and research works on Akhund's political thoughts. Some writers who consider people's consent as the basis of government legitimacy, rely on some documents and reports and present analysis of Akhund's political positions during the constitution movement and seek to associate his thoughts with those of the western democracy and dissociate them from the political thoughts of other shia jurists. Contrarily, a different and yet objective opinion is offered which indicates that Akhund, like other jurists, agrees that no one in the time of the major occultation has a legal right to govern except jurists, and that Akhund, in the eye of the proponents of constitutionalism, represents a political model based on the fixed political idea about the general guardianship of jurists longitudinally.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :بررسی انتقادی ادبیات و پیشینه‌ی تحقیق درباره‌ی اندیشه سیاسی آخوند خراسانی
    Abstract: 
    در بررسی حیات و اندیشه سیاسی آخوند خراسانی، سه نوع منبع قابل ذکر است: 1. تألیفات و آثار نوشتاری آخوند در عرصه‌ی سیاسی؛ 2. نقل های معاصرانِ آخوند درباره‌ی ایشان؛ 3. آثار تحقیقی و تحلیلی درباره‌ی آخوند (با تأکید بر حیات و اندیشه‌ی سیاسی). درمیان منابع تحقیقی و تحلیلی درباره‌ی اندیشه‌ی سیاسی آخوند، دو طیف مهم وجود دارد: گروهی از نویسندگان، که مبنای مشروعیت حکومت را خواست مردم می دانند، با تکیه بر برخی اسناد، گزارش ها و ارائه‌ی تحلیل هایی از مواضع سیاسی آخوند در دوره‌ی نهضت مشروطیت، تلاش کرده اند تفکر ایشان را به نوعی، سازگار با اندیشه های مردم سالار غربی، و در تقابل با اندیشه‌ی سیاسی دیگر فقهای شیعه قرار دهند. در نقطه‌ی مقابل این رویکرد، دیدگاه و تفسیری متفاوت ـ و البته صحیح ـ وجود دارد که آخوند را همچون فقهای دیگر، موافق انحصار مشروعیت حکم رانی به فقیهان در عصر غیبت بیان کرده، مشروطه خواهی آخوند را (به عنوان یک الگوی سیاسی که مبتنی بر اندیشه‌ی سیاسی ثابت درباره‌ی ولایت عامّه فقهاست)، در طول ـ و نه در عرض ـ آن معرفی می نماید.
    References: 
    • جوادزاده، عليرضا، 1383، «تأملاتي دربارة‌ دو کتاب تاريخي از آقانجفي قوچاني»، در: آموزه، کتاب چهارم (جريان‌شناسي تاريخ‌نگاري مشروطيت)، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني.
    • ـــــ ،1382، «حيات و انديشه سياسي آخوند ملامحمدكاظم خراساني»، در: آموزه، کتاب سوم (حيات و انديشه سياسي عالمان عصر مشروطيت)، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني.
    • ـــــ ، 1385، «گزارش و ارزيابي كتاب تشيع و مشروطيت در ايران ونقش ايرانيان مقيم عراق»، نامه تاريخ‌پژوهان، سال دوم، ش 7 (ويژه تاريخ معاصر)، ص 23-65.
    • ـــــ ، 1391، ‌حاکميت سياسي فقيهان از ديدگاه آخوند خراساني، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني.
    • حائري، عبدالهادي، 1364، تشيّع و مشروطيّت در ايران و نقش ايرانيان مقيم عراق، چ دوم، تهران، اميرکبير.
    • خراساني، محمدکاظم، 1391، «کتاب القضا»، تقرير: محمد آقازاده، در: بحوث في القضا (يحتوي علي 1. القضا للمحقق الخراساني، 2. القضا للمحقق النائيني، 3. القضا للمحقق العراقي، 4. القضا للمحقق الخويي)، قم، دفتر انتشارات اسلامي.
    • ـــــ ، 1406ق، حاشية كتاب المكاسب، به كوشش سيد مهدي شمس‌الدين، تهران، وزارت ارشاد اسلامي.
    • فتحي، نصرت‌الله، 1355، مجموعه آثار ثقة‌الاسلام شهيد تبريزي، بي‌جا، انجمن آثار ملي.
    • «مصاحبه با استاد علينقي منزوي»، 1386، در: محسن دريابيگي (به کوشش)، حيات سياسي، اجتماعي و فرهنگي آخوند خراساني(مجموعه گفتار)، تهران، مؤسسه تحقيقات و توسعه علوم انساني.
    • «مصاحبه با حجة‌الاسلام والمسلمين عبدالرضا کفايي»، 1386، در: محسن دريابيگي (به کوشش)، حيات سياسي، اجتماعي و فرهنگي آخوند خراساني (مجموعه گفتار)، تهران، مؤسسه تحقيقات و توسعه علوم انساني.
    • ناظم‌الاسلام کرماني، محمد، 1377، تاريخ بيداري ايرانيان، چ پنجم، تهران، پيکان.
    • نجفي قوچاني(آقانجفي قوچاني)، محمدحسن، 1378، برگي از تاريخ معاصر (حيات الاسلام في احوال آية الملک العلّام): پيرامون شخصيت و نقش آخوند ملامحمدکاظم خراساني در پيشبرد نهضت مشروطيت، تهران، هفت.
    • ـــــ ، 1386، مجموعة الرسائل الفقهية (تقريرات لدروس محمدکاظم الخراساني)، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگي.
    • نجفي، موسي، 1379، حوزه نجف و فلسفه تجدّد در ايران، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه معاصر و مؤسسه مطالعات تاريخ معاصرايران.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Javadzadeh, Alireza.(2025) A Critical Review of the Literature and Research Works on Akhund Khorasani's Political Thoughts. , 11(1), 23-47

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Alireza Javadzadeh."A Critical Review of the Literature and Research Works on Akhund Khorasani's Political Thoughts". , 11, 1, 2025, 23-47

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Javadzadeh, A.(2025) 'A Critical Review of the Literature and Research Works on Akhund Khorasani's Political Thoughts', , 11(1), pp. 23-47

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Javadzadeh, A. A Critical Review of the Literature and Research Works on Akhund Khorasani's Political Thoughts. , 2025; 11(1): 23-47