, Volume 13, Issue 2, No 41, Year 2025 , Pages 61-76

    Ibn Khaldun and the Critique of the Narrative Traditions in Early Historiography Case study: The Narrative on the Fall of Barmakids in Historiography by the End of the Fourth Century

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Hamid Sadeghi / / Ph.D. Student of Islamic Iran’s history, Isfahan University / Hamidsadeghi68@yahoo.com
    Jafar Nouri / Assistant Professor of Iranian Studies , Ayatollah Haeri University of Meybod / nouri.jafar21@yahoo.com
    Abstract: 
    Ibn Khaldun's critique of the method, approach, and perspective about the historiography of Muslim historians transformed the criteria in this area of religious education forever. What can be seen from the perspective of the present era is a new epistemological approach to the science of history. Mentioning a historical example, this research has tried to study and evaluate Ibn Khaldun's critique of these historians’ approach. The case study concerns the fall of Barmakids at the time of Haroon. The research question is about the reflection of their fall on historiography in the first four centuries. At first, Ibn Khaldun's critique is mentioned using the method and approach of the early historians, and then, by mentioning the historical case, the validity of this hypothesis is tested. There is no doubt that Ibn Khaldun was a great figure, who for the first time throughout history he initiated rational analysis and its criteria. However, it should be taken into account that some of his thoughts have been criticized. (History in the mirror of research, vol. 3, fall 1382, A Review of Ibn Khaldun's Works and Thoughts) therefore, his works should not be considered perfect and overstated. Moreover, the methods and criteria for historical analysis which are proposed by Ibn Khaldun in the "introduction", are not used or could not be used in his history book "Al-Ebar". This paper reflects the views of its authors.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :ابن‌خلدون و نقد سنت‌های روایتی در تاریخ‌نگاری متقدم نمونه‌ی بحث: روایت‌شناسی سقوط برمکیان در تاریخ‌نگاری مورخان تا پایان قرن چهارم
    Abstract: 
    نقد ابن خلدون به روش، بینش و نگرش در تاریخ نگری و تاریخ نگاری مورخان مسلمان، برای همیشه معیارها را در این حوزه از معارف دگرگون ساخت؛ کاری که از دریچه‌ی نگاه امروزین می توان آن را رویکردی معرفت شناسانه و نوین به علم تاریخ دانست. این پژوهش کوشیده است با ذکر یک نمونه‌ی مثالی- تاریخی، نقد ابن خلدون به رویکرد این مورخان را به عرصه‌ی امتحان و سنجش بیاورد. نمونه‌ی مدنظر سقوط برامکه در زمان هارون است که چگونگی بازتاب آن در تاریخ نگاری های چهار قرن نخستین محل پرسش است. ابتدا نقد ابن خلدون به روش و بینش مورخان متقدم ذکر می شود و سپس با ذکر نمونه‌ی تاریخی، صحت این فرضیه به آزمون گذاشته شود. نشریه تاریخ اسلام در آینه پژوهش: شک نیست که ابن خلدون شخصیت بزرگی بوده و نخستین بار باب تحلیل عقلی در تاریخ را باز کرد و معیارهایی برای آن معرفی کرد. اما باید توجه داشت که نقدهایی بر ابن خلدون و برخی اندیشه های او وارد است (تاریخ در آینه پژوهش، پیش شماره 3، پاییز 1382، تأملی در آثار و اندیشه های ابن خلدون). لذا نباید او را ـ مثل هر بزرگ دیگر ـ مطلق انگاشت، و درباره‌ی او غلوّ کرد. ضمناً ابن خلدون روش ها و معیارهای تحلیل در تاریخ را که در «مقدمه» مطرح کرده در تاریخ خود «العبر» به کار نبسته یا نتوانسته است! آنچه در این مقاله آمده، دیدگاه نویسندگان محترم مقاله است.
    References: 
    • ابن عبد ربه، شهاب‌الدين احمد، العقد الفريد، به كوشش احمد امين و ديگران، قاهره، بي‌نا، 65-1949م.
    • ابن‌خلدون، عبدالرحمن، مقدمه، ترجمة محمد پروين گنابادى، چ هشتم، تهران، علمى و فرهنگى، 1375.
    • ابوالفرج اصفهانى، على‌بن حسين، الاغاني، به كوشش صلاح‌الدين منجد، بيروت، دارالفكر، 1972م.
    • آيينه‌وند، صادق، علم تاريخ در گسترة تمدن اسلامي، تهران، پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، 1377.
    • جهشياري، محمد، الوزراء و الکتاب، بيروت، ‌دارالفكر، 1408ق.
    • دينورى، ابوحنيفه احمد‌بن داود، اخبار الطوال، ترجمة محمود مهدوى دامغانى، چ چهارم، تهران، نشر نى، 1371.
    • دينوري، ابن‌قتيبه، امامت و سياست (تاريخ خلفاء)، ترجمة سيدناصر طباطبايى، تهران، ققنوس، 1380.
    • روزنتال، فرانتس، تاريخ تاريخ‌نگاري در اسلام، ترجمة اسداله آزاد، مشهد، آستان قدس رضوي، 1365.
    • زرين‌کوب، عبدالحسين، تاريخ در ترازو، تهران، اميرکبير، 1362.
    • سجادي، سيدصادق، تاريخ برمکيان، تهران، بنياد موقوفات محمود افشار، 1385.
    • طبري، محمدبن جرير، تاريخ طبري، ترجمة ابوالقاسم پاينده، چ پنجم، تهران، اساطير، 1375.
    • مسعودي، ابوالحسن علي‌بن حسين، التنبية و الإشراف، ترجمة ابو القاسم پاينده، تهران، علمى و فرهنگى، 1365.
    • ـــــ ، مروج الذهب و معادن الجوهر، ترجمة ابوالقاسم پاينده، چ پنجم، تهران، علمي و فرهنگي، 1374.
    • مقدسي، ابن مطهر، آفرينش و تاريخ، ترجمه و تصحيح محمدرضا شفيعي کدکني، تهران، آگه، 1374.
    • مهدي، محسن، فلسفة تاريخ ابن‌خلدون، ترجمه مجيد مسعودي، تهران‌، اميركبير، 1352.
    • نصار، ناصف، انديشة واقع‌گراي ابن‌خلدون، ترجمة يوسف رحيم‌لو، تهران، نشر دانشگاهي، 1366.
    • يعقوبي، ابن واضح، تاريخ يعقوبى، ترجمة محمدابراهيم آيتى، چ ششم، تهران، علمى و فرهنگى، 1371.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Sadeghi, Hamid, Nouri, Jafar.(2025) Ibn Khaldun and the Critique of the Narrative Traditions in Early Historiography Case study: The Narrative on the Fall of Barmakids in Historiography by the End of the Fourth Century. , 13(2), 61-76

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Hamid Sadeghi; Jafar Nouri."Ibn Khaldun and the Critique of the Narrative Traditions in Early Historiography Case study: The Narrative on the Fall of Barmakids in Historiography by the End of the Fourth Century". , 13, 2, 2025, 61-76

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Sadeghi, H, Nouri, J.(2025) 'Ibn Khaldun and the Critique of the Narrative Traditions in Early Historiography Case study: The Narrative on the Fall of Barmakids in Historiography by the End of the Fourth Century', , 13(2), pp. 61-76

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Sadeghi, H, Nouri, J. Ibn Khaldun and the Critique of the Narrative Traditions in Early Historiography Case study: The Narrative on the Fall of Barmakids in Historiography by the End of the Fourth Century. , 2025; 13(2): 61-76